İstanbul’da Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un Avrupa Yakası’nda yaşayan kadınlarda en sık karşılaşılan hormonal bozukluklardan biridir. Özellikle Beşiktaş, Bakırköy, Bahçelievler, Esenyurt, Bahçeşehir ve çevresinde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolü zorluğu ve gebelikte güçlük gibi belirtilerle kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzensiz hale gelmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamamasıyla ortaya çıkar. Bu sendrom yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; temelinde hormon bozukluğu ve metabolik dengesizlik yer alır.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
AVRUPA YAKASI / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir ve bu da yumurtlamayı engeller. Sonuç olarak adet düzensizliği, tüylenme artışı, akne, kilo alımı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre, üreme çağındaki her on kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Avrupa Yakası gibi şehir yaşamının yoğun olduğu bölgelerde stres, dengesiz beslenme ve hareketsizlik bu sendromun görülme oranını artırır.
PCOS yalnızca kozmetik bir sorun değildir. Hormonal, metabolik ve psikolojik etkileri olan kompleks bir hastalıktır. Androjen hormonlarının (erkeklik hormonu) fazla üretimi, insülin direnci ve genetik faktörler hastalığın temelinde yer alır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller aslında gelişimini tamamlayamamış yumurta hücreleridir. Dolayısıyla PCOS, yumurtalıklarda kist oluşumundan çok, yumurtlama sürecinin bozulmasıyla ilgilidir.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda hastalık riski daha yüksektir. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamanın düzenli olmasını zorlaştırabilir.
İnsülin Direnci
PCOS’un en sık görülen nedenlerinden biridir. İnsülin direnci geliştiğinde vücut daha fazla insülin salgılar. Yüksek insülin seviyeleri yumurtalıklarda androjen üretimini artırır, bu da tüylenme, akne ve adet düzensizliğiyle sonuçlanır. Ayrıca yüksek insülin, karaciğerde SHBG üretimini azaltarak serbest testosteron düzeyini yükseltir.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Avrupa Yakası’ndaki kadınlarda şehir yaşamı, stresli çalışma koşulları ve yetersiz fiziksel aktivite PCOS’u tetikleyebilir. Kilo artışı hormonal dengesizliği derinleştirir ve insülin direncini artırır. Ancak PCOS yalnızca kilolu kadınlarda görülmez; zayıf bireylerde de insülin direnci ve yumurtlama bozukluğu görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastiklerde, kozmetiklerde ve gıdalarda bulunan bazı kimyasallar (örneğin bisfenol A) hormon sistemini olumsuz etkileyebilir. Stres, uykusuzluk ve yoğun iş temposu da PCOS riskini artıran faktörlerdendir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu, her kadında farklı belirtilerle seyredebilir. Avrupa Yakası’ndaki kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görmeme
-
Yüz, çene ve göğüs bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne, yağlı cilt ve saç dökülmesi
-
Kilo artışı, karın bölgesinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk (anovülasyon)
-
İnsülin direncine bağlı halsizlik ve tatlı isteği
-
Depresyon, kaygı ve özgüven eksikliği
Bu belirtiler ergenlik döneminde başlayabilir veya ilerleyen yaşlarda fark edilebilir. Bazı kadınlar adet görüyor olsalar bile düzenli yumurtlama yaşamayabilir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
PCOS tanısı konması için üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak tespit edilmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Tiroid bozuklukları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu gibi benzer hastalıklar dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon testleri (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) yapılır. İnsülin direnci için açlık glukozu, insülin düzeyi ve OGTT uygulanabilir. Kolesterol, trigliserid ve HBA1c değerleri metabolik riskleri göstermek açısından önemlidir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı değerlendirilir. Küçük foliküller ve artmış over hacmi PCOS lehine bulgu oluşturur ancak tanı için tek başına yeterli değildir.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi bireye özel planlanır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı yeniden başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme, akne gibi şikayetleri kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin temelini kilo kontrolü, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz oluşturur. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azalması bile yumurtlamayı ve hormon dengesini belirgin şekilde iyileştirir. Düşük glisemik indeksli diyetler, lifli gıdalar, bol sebze ve tam tahıllar önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet döngüsünü düzenler, androjen düzeyini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir, ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmamalıdır.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS’ta en sık tercih edilen ilaçlardandır. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kaybını destekler ve yumurtlamayı düzenleyebilir.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılabilir. Letrozol son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Dirençli olgularda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi (over drilling) uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırır. Ayrıca depresyon ve anksiyete gibi psikolojik sorunlar da yaygındır. Avrupa Yakası’ndaki kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli yaptırmaları büyük önem taşır.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Avrupa Yakası’nda yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayene yaptırması, hormon tahlilleri ve ultrason kontrollerini aksatmaması gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar büyük oranda hafifleyebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
AVRUPA YAKASI / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/