İstanbul’da Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un Kadıköy ilçesinde yaşayan kadınlarda sıkça görülen hormonal dengesizliklerden biridir. Fenerbahçe, Kozyatağı, Caddebostan, Bostancı ve çevre semtlerde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, kilo kontrolü zorluğu, tüylenme artışı ve gebelikte güçlük gibi belirtilerle kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzensiz hale gelmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durum yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; asıl neden hormon bozukluğu ve metabolik dengesizliktir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
KADIKÖY / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklarından biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir ve bu da yumurtlamayı engeller. Sonuç olarak adet düzensizlikleri, tüylenme, sivilce, kilo artışı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre, üreme çağındaki her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Kadıköy gibi şehir merkezlerinde stres, yoğun tempo, beslenme düzensizliği ve hareketsizlik PCOS görülme oranını artırır.
PCOS sadece kozmetik bir sorun değildir. Hormonal, metabolik ve psikolojik etkileri olan karmaşık bir hastalıktır. Androjen hormonlarının (erkeklik hormonu) fazla üretimi, insülin direnci ve genetik faktörler hastalığın temelinde yer alır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller aslında gelişimini tamamlayamamış yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, yumurtalıkta “kist” değil, yumurtlama fonksiyonundaki bir bozukluktur.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü olan kadınlarda sendromun ortaya çıkma riski daha yüksektir. Genetik faktörler yumurtlamayı ve hormon üretimini etkileyebilir.
İnsülin Direnci
PCOS’un en sık nedenlerinden biridir. Vücut insüline direnç geliştirdiğinde pankreas daha fazla insülin salgılar. Fazla insülin yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği, tüylenme ve akneye yol açar. Ayrıca karaciğerde SHBG üretiminin azalması, serbest testosteronun yükselmesine neden olur.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Kadıköy gibi şehir merkezlerinde yaşayan kadınlarda masa başı çalışma, hareketsizlik ve yüksek karbonhidratlı beslenme PCOS’u tetikleyebilir. Kilo artışı hormonal dengesizliği artırır. Ancak zayıf kadınlarda da insülin direnci ve yumurtlama bozukluğu görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastiklerde, kozmetiklerde ve hazır gıdalarda bulunan bazı kimyasallar (örneğin bisfenol A) hormon dengesini bozabilir. Stres, uykusuzluk ve düzensiz beslenme de PCOS riskini artırır.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Kadıköy’de yaşayan kadınlarda en sık rastlanan belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görmeme
-
Yüz, çene ve göğüs bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı, karın çevresinde yağlanma
-
Gebelikte zorluk (anovülasyon)
-
İnsülin direncine bağlı yorgunluk, tatlı isteği
-
Depresyon ve özgüven kaybı
Bazı kadınlarda ergenlik döneminde başlayan semptomlar, zamanla belirginleşir. PCOS’lu kadınlar düzenli adet görüyor olsalar bile yumurtlamaları düzensiz olabilir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason sonuçları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Uluslararası standartlara göre PCOS tanısı koymak için şu üç kriterden en az ikisi bulunmalıdır:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu gibi durumlar dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon testleri (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) yapılır. İnsülin direnci için açlık glukozu, insülin düzeyi veya OGTT (oral glukoz tolerans testi) uygulanabilir. Kolesterol, trigliserid ve HBA1c düzeyleri metabolik risk değerlendirmesi için ölçülür.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. 12’den fazla küçük folikül ve artmış over hacmi PCOS bulgusudur. Ancak tek başına ultrason görüntüsü tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel olmalıdır. Hedef adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı tekrar başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme, akne gibi şikayetleri kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en önemli aşaması sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizdir. Kilo kontrolü sağlanırsa yumurtlama fonksiyonu ve hormon dengesi belirgin şekilde düzelir. Düşük glisemik indeksli diyet, bol sebze, lifli gıdalar ve tam tahıllar önerilir. Günlük 30–45 dakika yürüyüş yapılması faydalıdır.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları, adet döngüsünü düzenler, androjen fazlalığını azaltır ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojenler, tüylenme ve akne şikayetlerinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS’ta sıklıkla tercih edilir. İnsülin duyarlılığını artırarak hem kilo kontrolüne yardımcı olur hem de yumurtlamayı destekleyebilir.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Gerekirse gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi (over drilling) yapılabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmediğinde PCOS uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve rahim içi kanseri riskini artırır. Ayrıca depresyon ve anksiyete gibi psikolojik sorunlar da görülebilir. Kadıköy ve çevresinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırması, kilo takibini sürdürmesi ve metabolik parametrelerini düzenli aralıklarla kontrol ettirmesi gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Kadıköy’de yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayene yaptırması, hormon testleri ve ultrason kontrollerini ihmal etmemesi büyük önem taşır. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar büyük oranda hafifleyebilir ve doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
KADIKÖY / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/