İstanbul’da Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un Kozyatağı semtinde yaşayan kadınlarda sık görülen hormonal bozukluklardan biridir. Özellikle Ataşehir, İçerenköy ve Bostancı çevresinde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, kilo kontrolü zorluğu, tüylenme artışı ve doğurganlık sorunlarıyla kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzensiz hale gelmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durum, yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; asıl sorun hormon dengesinin bozulması ve insülin direncidir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
KOZYATAĞI / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir, yumurtlama aksar ve buna bağlı olarak adet düzensizlikleri, tüylenme ve akne ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Kozyatağı gibi yoğun çalışma temposuna sahip bölgelerde, stres, dengesiz beslenme ve hareketsizlik hastalığın görülme sıklığını artırmaktadır.
PCOS yalnızca kozmetik bir problem değildir; hormon sistemi, metabolizma ve ruh sağlığı üzerinde etkili olan kapsamlı bir sendromdur. Androjen hormonlarının fazlalığı, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın başlıca nedenleridir. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller gerçekte gelişimini tamamlayamamış yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, yumurtalıkta kist oluşumundan ziyade yumurtlama fonksiyonunun bozulmasıdır.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda hastalık riski artar. Genetik faktörler, hormon üretimini etkileyerek yumurtlamayı zorlaştırabilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en önemli nedenlerinden biridir. Vücut hücreleri insüline yanıt veremediğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Yüksek insülin düzeyleri yumurtalıklarda androjen üretimini artırır. Bu da tüylenme, adet düzensizliği ve akneye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Kozyatağı’nda yaşayan kadınlarda ofis hayatı, masa başı çalışma ve yüksek karbonhidratlı beslenme PCOS’u tetikleyebilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS yalnızca kilolu kadınlarda değil, zayıf bireylerde de görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastiklerde bulunan bisfenol A gibi kimyasallar hormon dengesini bozabilir. Stres, uykusuzluk, dengesiz beslenme ve çevresel toksinler de PCOS riskini artıran faktörlerdir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu, her kadında farklı şekilde ortaya çıkar. Kozyatağı’nda yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği ve yorgunluk
-
Depresyon ve özgüven kaybı
Bu belirtiler bazen ergenlikten itibaren başlar, bazen de doğum sonrasında fark edilir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrasonografi birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over sendromu tanısı için aşağıdaki üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik ya da laboratuvar olarak saptanmış androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği ve Cushing sendromu gibi durumlar dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c değerleri değerlendirilir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Küçük foliküllerin fazlalığı PCOS bulgusu olabilir ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel planlanmalıdır. Hedef, adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı tekrar başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve kilo kontrolü tedavinin temelini oluşturur. Vücut ağırlığının yalnızca %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı düzenler. Düşük glisemik indeksli diyet, bol lifli besinler, sebze ağırlıklı beslenme ve günlük yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları, adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojenler, tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde yaygın olarak kullanılır. İnsülin duyarlılığını artırarak kilo kontrolüne yardımcı olur ve yumurtlamayı destekleyebilir.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Gerekirse gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi (over drilling) uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırır. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik sorunlar da sık görülür. Kozyatağı’nda yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli olarak kontrol ettirmeleri gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Kozyatağı semtinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine özen göstermeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
KOZYATAĞI / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/