İstanbul Anadolu Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul Anadolu Yakası’nın gelişmekte olan bölgelerinden biri olan Sarıgazi ve çevresinde yaşayan kadınlarda sık görülen hormonal bir rahatsızlıktır. Yenidoğan, Mevlana, Samandıra ve Veysel Karani mahallelerinde yaşayan birçok kadın adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolünde zorluk ve doğurganlık problemleri nedeniyle jinekolojik yardım aramaktadır. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durum yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; temelinde hormon dengesizliği ve insülin direnci vardır.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
SARIGAZİ / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen hormonal bozukluklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir, bu da yumurtlamayı engeller. Bunun sonucunda adet düzensizliği, akne, tüylenme, kilo alımı ve doğurganlıkta azalma gibi belirtiler ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre, doğurganlık çağındaki her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Sarıgazi gibi şehirleşmenin hızla arttığı, stres düzeyinin yüksek olduğu ve beslenme alışkanlıklarının düzensizleştiği bölgelerde PCOS oranı giderek yükselmektedir.
PCOS yalnızca estetik veya adet düzeniyle ilgili bir sorun değildir; hormon dengesini, metabolizmayı ve ruhsal dengeyi etkileyen sistemik bir sendromdur. Androjen hormonlarının aşırı üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın temel nedenleri arasındadır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller gelişememiş yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist hastalığı” değil yumurtlama bozukluğudur.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda hastalığın görülme olasılığı artar. Genetik faktörler, hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz yönde etkileyebilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci PCOS’un en sık nedenlerinden biridir. Hücrelerin insüline duyarsız hale gelmesi pankreasın daha fazla insülin üretmesine yol açar. Bu fazla insülin, yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği ve tüylenmeye sebep olur.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Sarıgazi bölgesinde masa başı çalışma, fast-food tarzı beslenme, hareketsizlik ve stres PCOS riskini artırabilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS yalnızca kilolu kadınlarda değil, zayıf bireylerde de görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastik ambalajlar, kozmetik ürünleri, çevre kirliliği, sigara ve işlenmiş gıdalar hormon sistemini olumsuz etkileyebilir. Uykusuzluk, stres ve yetersiz fiziksel aktivite de hastalığın ilerlemesine katkıda bulunur.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu her kadında farklı belirtilerle ortaya çıkar. Sarıgazi ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık gözlenen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya adet görememe
-
Yüz, çene ve göbek bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve ciltte yağlanma
-
Saç dökülmesi veya erkek tipi kellik
-
Kilo artışı, özellikle karın bölgesinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Halsizlik, uyku sorunları, depresif ruh hali
Bu belirtiler ergenlikten itibaren başlayabilir veya doğum sonrasında fark edilir hale gelebilir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, hormon testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için aşağıdaki üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri değerlendirilir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bir bulgudur ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel planlanmalıdır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin temelini sağlıklı yaşam alışkanlıkları oluşturur. Düşük glisemik indeksli diyet, düzenli egzersiz ve stresin azaltılması PCOS’un seyrini olumlu etkiler. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlardan biridir. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılabilir. Letrozol son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla ön plana çıkmıştır. Dirençli olgularda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi seçenekleri değerlendirilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülür. Sarıgazi ve çevresinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo kontrollerini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli olarak yaptırmaları önemlidir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Sarıgazi bölgesinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine özen göstermeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
SARIGAZİ / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/