Marmara Bölgesinde Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), Sakarya’da yaşayan kadınlarda sık karşılaşılan bir hormonal bozukluktur. Adapazarı, Serdivan, Erenler, Arifiye ve Hendek gibi bölgelerde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, kilo artışı, tüylenme, akne ve doğurganlık problemleriyle kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamamasıyla ortaya çıkar. Bu durum sadece “yumurtalıkta kist” demek değildir; temelinde hormon dengesizliği ve insülin direnci vardır.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
SAKARYA / TÜRKİYE
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir, yumurtlama aksar ve bunun sonucunda adet düzensizliği, tüylenme artışı, akne ve kilo problemleri ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Sakarya gibi iklimi nemli, şehirleşmesi artan bölgelerde stres, çevresel toksinler ve düzensiz yaşam tarzı hastalığın görülme sıklığını artırmaktadır.
PCOS sadece kozmetik bir problem değildir; hormon, metabolizma ve psikolojik sağlığı etkileyen sistemik bir bozukluktur. Androjen hormonlarının artışı, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın temel nedenleri arasında yer alır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller gelişimini tamamlayamamış yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist” değil yumurtlama bozukluğudur.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda hastalık riski artar. Genetik faktörler hormon üretimini etkileyerek yumurtlamayı bozabilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en önemli nedenlerinden biridir. Hücreler insüline yanıt veremediğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Yüksek insülin düzeyi yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği ve tüylenmeye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Sakarya’daki masa başı çalışanlar veya hareketsiz yaşam süren kadınlarda kilo artışı hormon dengesini bozar. Obezite, insülin direncini güçlendirerek PCOS’un seyrini olumsuz etkiler. Ancak zayıf kadınlarda da PCOS görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastiklerdeki bisfenol A (BPA), kozmetiklerdeki kimyasallar ve hava kirliliği hormon dengesini bozabilir. Ayrıca stres, uykusuzluk ve sigara kullanımı da PCOS riskini artırır.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu farklı kadınlarda farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Sakarya’da yaşayan kadınlarda en sık görülen bulgular şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon, anksiyete ve yorgunluk
Bazı kadınlarda belirtiler ergenlik döneminde başlarken, bazılarında doğum sonrası fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları bir arada değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
PCOS tanısı koymak için üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik ya da laboratuvar olarak saptanmış androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği ve Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) değerlendirilir. İnsülin direnci için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri metabolik riskleri ortaya koymak için incelenir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı değerlendirilir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bulgudur ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi bireye özel planlanmalıdır. Amaç, adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin ilk adımı sağlıklı beslenme ve egzersizdir. Vücut ağırlığının %5-10 oranında azaltılması bile hormon dengesini olumlu etkiler. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde en sık tercih edilen ilaçtır. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekleyebilir.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Dirençli olgularda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik sorunlar da yaygındır. Sakarya’daki kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli kontrol ettirmeleri gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Sakarya’da yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
SAKARYA / TÜRKİYE
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/