İstanbul Avrupa Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un merkezi ilçelerinden biri olan Beşiktaş’ta yaşayan kadınlarda sıkça görülen hormonal bir bozukluktur. Özellikle Etiler, Levent, Gayrettepe, Balmumcu, Akatlar ve Ortaköy gibi bölgelerde yaşayan kadınlar arasında adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolünde güçlük ve doğurganlıkta azalma sıkça görülmektedir. PCOS, yumurtlamanın düzensizleşmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durum yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; esasen hormon dengesizliği ve insülin direnciyle ilişkili bir sendromdur.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
BEŞİKTAŞ / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık rastlanan endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda olgunlaşamayan küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir ve bu durum yumurtlamayı engeller. Bunun sonucunda adet düzensizliği, tüylenme artışı, akne, kilo artışı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Beşiktaş gibi yoğun şehir yaşamı, stres, dengesiz beslenme ve uykusuzluk faktörlerinin sık olduğu bölgelerde PCOS oranı artış göstermektedir.
PCOS yalnızca kozmetik bir sorun değildir; hormon, metabolizma ve psikolojik dengeyi etkileyen sistemik bir bozukluktur. Androjen hormonlarının fazla üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık en temel nedenlerdendir. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller aslında olgunlaşamayan yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist hastalığı” değil yumurtlama fonksiyonunun bozulmasıdır.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda sendromun görülme olasılığı artar. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en önemli nedenlerinden biridir. Hücreler insüline yanıt veremediğinde pankreas daha fazla insülin salgılar. Bu durum, yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği, tüylenme ve akneye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Beşiktaş bölgesinde yaşayan kadınlarda masa başı işler, yoğun iş temposu ve dengesiz beslenme PCOS riskini artırabilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS sadece kilolu bireylerde görülmez; zayıf kadınlarda da insülin direnci ve hormonal dengesizlik bulunabilir.
Çevresel Etkenler
Kozmetik ürünler, plastik kaplar ve hava kirliliğinde bulunan kimyasallar hormon sistemini olumsuz etkileyebilir. Stres, uykusuzluk ve sigara kullanımı da PCOS gelişiminde etkili faktörlerdendir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu farklı kadınlarda farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Beşiktaş ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon, anksiyete ve enerji düşüklüğü
Bu belirtiler bazı kadınlarda ergenlik döneminde başlarken, bazılarında doğum sonrasında fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrasonografi bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için şu üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri de incelenir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı değerlendirilir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bir bulgudur ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel planlanmalıdır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin temelini sağlıklı beslenme ve egzersiz oluşturur. Vücut ağırlığının %5-10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir. Düşük glisemik indeksli beslenme, sebze ağırlıklı diyet ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde sık tercih edilir. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Gerekirse gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Beşiktaş’ta yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli aralıklarla kontrol ettirmeleri önerilir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Beşiktaş ve çevresinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini ihmal etmemeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine özen göstermeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
BEŞİKTAŞ / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/