POLIKISTIK OWAR SINDROMY (PCOS) – STAMBULDA BEJERME WE GORMON DEŇAGRAMY
Polikistik owar sindromy (PCOS) – aýallarda iň köp duş gelýän gormonal näsazlyklaryň biridir. Bu ýagdaý dogurmak ukybyna, agrama, derä we ruhy ýagdaýlara täsir edýär. Stambul ýaly uly şäherde ýaşaýan aýallar üçin stress, az hereket we nädogry iýmitlenme PCOS-yň ýüze çykmagyny ýeňilleşdirýär. Bu keseliň öňüni almak we bejermek üçin häzirki zaman lukmançylyk usullary ulanylýar.
Maglumat we wagty bellige almak üçin: +90 541 998 34 34
STAMBUL / TÜRKIÝE
PCOS NÄME WE NÄME ÜÇIN DÖRÄR?
Polikistik owar sindromy – aýalyň bedeninde erkek gormonlarynyň (androjenleriň) köpelmegi bilen ýüze çykýan ýagdaýdyr. Bu ýagdaýda owarlarda köp ownuk follikulalar emele gelýär, emma olaryň biri hem doly ýetişip, öýjük çykarmaga (owulýasiýa) sebäp bolup bilenok. Netijede aýbaşynyň sikli üýtgeýär, öýjük çykmaýar we çaga bolmak kynlaşýar.
Bu ýagdaý diňe owarlara täsir edip galman, eýsem bedeniň ähli ulgamlaryny – gan şekeri, ýürek, deri, saç we psihologik ýagdaýy-da üýtgedýär.
SEBÄPLERI
PCOS-yň emele gelmegine birnäçe faktorlar täsir edýär: genetiki ýagdaý, insulin garşylygy, gormonal deňagramsyzlyk, agramyň artmagy, stres we ekologik täsirler.
Aýal maşgalada bu keseliň öňden bar bolmagy, gyzlarda-da şol ýagdaýyň ýüze çykmak ähtimallygyny artdyrýar. Esasy sebäbi – insulin garşylygy. Bedende insulin gormony täsir etmeýär, netijede owarlar androjenleri artyk öndürýärler. Bu bolsa owulýasiýanyň öňüni alýar.
ALAMATLARY
PCOS-yň alamatlary dürli görnüşde ýüze çykyp biler. Esasy alamatlara aşakdakylary girizmek bolýar:
Aýbaşynyň üýtgemegi ýa-da doly kesilmegi, ýüzde we bedende tüýlenmäniň köpelmegi, akne we ýagly deri, saç dökülmesi, agramyň artmagy, ýadawlyk we psihologik basyş duýgusy.
Bu alamatlaryň her biri aýratyn derejede ýüze çykýar. Käbir zenanlar diňe çaga isleýän mahalynda bu ýagdaýyň bardygyny bilýärler.
DIAGNOSTIKA – NÄHILI ANYKLANYLÝAR
PCOS-y anyklamak üçin lukman ilki bilen aýalyň aýbaşy taryhyny, bedendäki üýtgeşmeleri we maşgaladaky keselleri soraýar. Soňra gan barlaglary geçirilýär: LH, FSH, testosteron, östradiol, prolaktin we insulin derejesi ölçenilýär.
Ultrat ses (UZI) arkaly owarlarda köp ownuk follikulalaryň bardygy anyklanylýar. Şeýle hem beýleki gormonal keselleriň ýokdugy barlanylýar.
Diňe ähli maglumatlar bir ýere jemlenenden soň, PCOS diagnozy goýulýar.
STAMBULDA PCOS BEJERME USULLARY
Stambulda häzirki zaman klinikalarda PCOS bejergisi ulgamlaýyn we ýöriteleşdirilen görnüşde alnyp barylýar. Maksat – gormonal deňagramy dikeltmek, insulin garşylygyny azaltmak we aýbaşy siklini kadalaşdyrmakdyr.
Iýmit we durmuş endikleri
PCOS bejergisiniň ilkinji we möhüm bölegi – sagdyn durmuş ýörelgesine geçmekdir. Agramyň 5–10% peselmegi hem aýbaşyny kadalaşdyryp biler.
Iýmit düzüminde: gök önümler, baklagyllar, balyk, zeýtun ýagy, hoz, peýnir we ösümlik beloklaryna üns berilýär. Şekerli, ýagly we taýýar naharlardan gaça durmak maslahat berilýär.
Stambulda zenanlar üçin gündelik hereket etmek mümkin: pyýada ýöremek, sport bilen meşgullanmak, ýüzmek ýa-da yoga bilen meşgullanmak insulin garşylygyny gowulaşdyrýar we gormon deňagramyny sazlaýar.
Derman bejergisi
Eger durmuş üýtgetmeleri ýeterlik bolmasa, lukman tarapyndan dermanlar bellenýär.
-
Gormonal tabletler (antikonseptiw) – aýbaşyny kadalaşdyrýar, akne we tüýlenmä garşy täsir edýär.
-
Metformin – insulin garşylygyny peseldýär, bedende şekeri kadalaşdyrýar.
-
Spironolakton – androjenleriň täsirini azaltýar, saç dökülmesini peseldýär.
-
Letrozol we klomifen – çaga isleýän zenanlarda öýjük çykmagyny (owulýasiýany) gazanmak üçin ulanylýar.
Bu dermanlaryň ählisi diňe lukman gözegçiliginde ulanylmalydyr.
Psihologik we kosmetik bejergi
Polikistik owar sindromy diňe fiziki däl, eýsem psihologik taýdan hem täsir edýär. Zenanlarda özüne bolan ynam peselip biler. Şonuň üçin psihologik maslahatlar, rahatlanma usullary we kosmetik hyzmatlar – integral bejerginiň möhüm bölegidir.
Stambulda birnäçe klinikada dermatolog we psihologlaryň gatnaşmagynda giňişleýin bejergi programmalary bar.
Hirurgiki bejergi
Beýleki bejergiler netijesiz bolsa, laparoskopik owar deligi (laser bilen) ýerine ýetirilýär. Bu usul androjen öndürilmegini azaldýar we öýjük çykmagyny ýeňilleşdirýär.
PCOS WE ÇAGA ISLEÝÄN AÝALLAR
PCOS zenanlarda çaga bolmazlygyň iň köp duş gelýän sebäplerinden biridir. Ýöne häzirki zaman bejergileri bilen bu ýagdaý doly gözegçilikde saklanyp bilner.
Metformin, klomifen ýa-da letrozol bilen bejergi başlanýar. Eger şonda-da çaga bolmasa, in vitro fertilizasiýa (IVF) ýa-da inseminasiýa (IUI) ulanylýar.
Çaga isleýän aýallar üçin agramyň kadalaşdyrylmagy, gan şekeriň durnuklaşmagy we witaminleriň ýetmegi örän möhümdir.
UZAK MÖHLETLI TÄSIRLER WE ÖŇÜNI ALMAK
Bejergisiz galan PCOS uzak möhletde süýji keseline, ýürek-damar kesellerine, ýagly bagyr keseliniň döremegine we endokrin rak keseliniň töwekgelçiligine getirip biler.
Şonuň üçin ýygy-ýygydan lukman barlagy, gan analizleri we gormonal gözegçilik hökmanydyr.
NETIJE
Polikistik owar sindromy bejergi edilende doly gözegçilikde saklanyp bilýän keseldir. Lukmanyň maslahatlary ýerine ýetirilende, dogry iýmitlenme we hereket bilen aýallar öz gormonal deňagramlaryny dikeldip, özlerini has sagdyn duýýarlar.
Stambulda häzirki zaman klinikalarda bu keseliň öňüni almak, bejermek we çaga isleýän aýallara goldaw bermek üçin ähli mümkinçilikler bar. Her zenan öz saglygyna üns berip, ýaşaýşynyň hilini ýokarlandyryp biler.
Maglumat we wagty bellige almak üçin: +90 541 998 34 34
STAMBUL / TÜRKIÝE
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/