POLIKISTIK TUXUMDON SINDROMI (PCOS) – ISTANBULDA DAVOLASH VA GORMONAL MUVOZANAT

Polikistik tuxumdon sindromi (PCOS) — ayollar orasida eng ko‘p uchraydigan gormonal buzilishlardan biridir. Ushbu holat reproduktiv yoshdagi ayollarning sog‘lig‘iga bevosita ta’sir qiladi. Istanbul kabi yirik shaharda stress, jismoniy faollikning kamligi va noto‘g‘ri ovqatlanish PCOS rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Zamonaviy tibbiyot usullari bu kasallikni aniqlash va davolashda katta imkoniyatlar yaratgan.

Ma’lumot va qabulga yozilish uchun: +90 541 998 34 34
ISTANBUL / TURKIYA

PCOS NIMA VA U QANDAY PAYDO BO‘LADI?

Polikistik tuxumdon sindromi — bu ayol organizmidagi gormonlar muvozanatining buzilishi natijasida paydo bo‘ladi. Ushbu holatda ayol tanasida erkak gormonlari (androgenlar) ortiqcha ishlab chiqiladi. Natijada tuxumdonlarda ko‘plab kichik follikulalar hosil bo‘ladi, ammo ular to‘liq yetilmaydi va tuxum chiqish jarayoni — ovulyatsiya sodir bo‘lmaydi. Shuning uchun hayz sikli buziladi, bepushtlik xavfi ortadi.

PCOS nafaqat reproduktiv tizimga, balki butun organizmga, jumladan metabolizmga, teri holatiga, soch to‘kilishiga va ruhiy holatga ham ta’sir ko‘rsatadi.

SABABLARI

PCOS paydo bo‘lishining yagona sababi yo‘q. U bir nechta omillar ta’siri ostida rivojlanadi: genetika, insulin qarshiligi, gormonal buzilishlar, ortiqcha vazn, stress va atrof-muhit omillari.

Agar oilada onada yoki opada shu holat kuzatilgan bo‘lsa, genetik moyillik tufayli bu qizlarda ham uchrashi mumkin. Eng muhim omil bu — insulin rezistentligi. Bunda organizm insulinga yetarli javob bera olmaydi, natijada tuxumdonlar ko‘proq androgen ishlab chiqaradi va bu ovulyatsiyani to‘xtatadi.

BELGILARI

Polikistik tuxumdon sindromining alomatlari turlicha bo‘ladi. Eng keng tarqalgan belgilar quyidagilar:
hayz siklining buzilishi yoki butunlay to‘xtashi, yuz va tanada ortiqcha tuk o‘sishi, akne (yuzdagi toshmalar), terining yog‘lanishi, soch to‘kilishi, vazn ortishi, charchoq, ruhiy tushkunlik va bepushtlik.

Ba’zi ayollar ushbu holatni faqat farzand ko‘rmoqchi bo‘lganlarida bilib qolishadi. PCOS alomatlari yoshlik davridan boshlanishi mumkin.

DIAGNOZ QO‘YISH

PCOS tashxisi qo‘yish uchun shifokor bemorning shaxsiy tibbiy tarixini, hayz siklini va oila tarixini o‘rganadi. Shundan so‘ng laborator tahlillar o‘tkaziladi: LH, FSH, testosteron, estradiol, prolaktin va insulin miqdori aniqlanadi.

Ultratovush tekshiruvi (UZI) orqali tuxumdonlardagi ko‘plab kichik follikulalar aniqlanadi. Shuningdek, boshqa gormonal kasalliklar — masalan, qalqonsimon bez yoki buyrak usti bezi muammolari istisno qilinadi.

Faqatgina barcha ma’lumotlar tahlil qilingandan keyin PCOS tashxisi qo‘yiladi.

ISTANBULDA PCOS DAVOLASH USULLARI

Istanbulda joylashgan zamonaviy klinikalarda PCOS davosi kompleks yondashuv orqali olib boriladi. Maqsad — gormonal muvozanatni tiklash, insulin qarshiligini kamaytirish va hayz siklini normallashtirishdir.

Ovqatlanish va turmush tarzi

PCOS davosining eng muhim bosqichi — sog‘lom hayot tarzini shakllantirishdir. Hatto vaznning 5–10% kamayishi ham hayz siklining qaytishiga yordam beradi.

Parhezda yangi sabzavotlar, dukkaklilar, baliq, zaytun moyi, yong‘oqlar, oqsil va tolaga boy mahsulotlar bo‘lishi kerak. Shakar, oq un va tayyor mahsulotlardan voz kechish tavsiya etiladi.

Istanbul shahrida piyoda yurish, sport bilan shug‘ullanish yoki suzish uchun imkoniyatlar ko‘p. Jismoniy faollik insulin sezuvchanligini yaxshilaydi, stressni kamaytiradi va gormonlar muvozanatini saqlaydi.

Dori vositalari

Agar hayot tarzini o‘zgartirish yetarli bo‘lmasa, shifokor dori vositalarini tavsiya etadi.

• Gormonal tabletkalar (antikonseptivlar) — hayz siklini normallashtiradi, akne va ortiqcha tuklarga qarshi ta’sir qiladi.

• Metformin — insulin sezuvchanligini oshiradi va qondagi shakarni tartibga soladi.

• Spironolakton — androgen ta’sirini kamaytiradi, soch to‘kilishini sekinlashtiradi.

• Letrozol yoki klomifen — farzand ko‘rmoqchi bo‘lgan ayollar uchun tuxum yetilish jarayonini faollashtiradi.

Barcha dori vositalari faqat mutaxassis nazorati ostida qo‘llaniladi.

Psixologik va estetik yordam

PCOS nafaqat jismoniy, balki ruhiy jihatdan ham ta’sir qiladi. Ayollarda o‘ziga ishonch pasayishi, stress yoki tushkunlik paydo bo‘lishi mumkin. Shu sababli psixologik maslahatlar, dam olish usullari va kosmetik yordam muhim ahamiyatga ega.

Istanbuldagi klinikalarda dermatolog va psixolog ishtirokida to‘liq parvarish dasturlari ishlab chiqilgan.

Jarrohlik davosi

Agar boshqa davolash usullari samara bermasa, laparoskopik tuxumdon teshish (ovaryal drilling) amaliyoti bajariladi. Ushbu usul androgen ishlab chiqarishni kamaytiradi va ovulyatsiyani osonlashtiradi.

PCOS VA HOMILADORLIK

PCOS — ayollarda bepushtlikning eng keng tarqalgan sabablaridan biridir. Ammo zamonaviy davolash usullari yordamida ko‘p ayollar homiladorlikka erishishadi.

Metformin, letrozol yoki klomifen bilan davolanish natija bermasa, sun’iy urug‘lantirish (IVF) yoki intrauterin inseminatsiya (IUI) tavsiya etiladi.

Homiladorlikdan oldin vaznni normallashtirish, qondagi shakar miqdorini barqarorlashtirish va vitamin D hamda folat miqdorini to‘ldirish muhimdir.

XAVFLAR VA OLDINI OLISH

Davolanmagan PCOS uzoq muddatda 2-tip diabet, yurak-qon tomir kasalliklari, yog‘li jigar kasalligi va endometrial saraton xavfini oshiradi.

Shu bois muntazam shifokor ko‘rigi, qon tahlillari va gormonlarni nazorat qilish zarur. To‘g‘ri davolash nafaqat hozirgi simptomlarni kamaytiradi, balki kelajakdagi asoratlarning oldini oladi.

XULOSA

Polikistik tuxumdon sindromi to‘g‘ri davolash bilan to‘liq nazorat ostiga olinadi. Sog‘lom ovqatlanish, jismoniy faollik va shifokor nazorati ostidagi davo yordamida ko‘plab ayollar o‘z sog‘lig‘ini tiklab, gormonal muvozanatni saqlab qolishadi.

Istanbuldagi zamonaviy klinikalar PCOSni aniqlash, davolash va homiladorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha keng imkoniyatlar taqdim etadi. Har bir ayol o‘z tanasini tinglab, sog‘lom hayot sari qadam qo‘yishi mumkin.

Ma’lumot va qabulga yozilish uchun: +90 541 998 34 34
ISTANBUL / TURKIYA