Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

VAJİNAL ENFEKSİYONLAR VE KORUNMA YOLLARI REHBERİ

Vajinal enfeksiyonlar, kadınlarda en sık görülen jinekolojik problemlerden biridir. Akıntı, kaşıntı, yanma, kötü koku, idrar yaparken batma, ilişki sırasında ağrı gibi şikâyetlerle ortaya çıkabilir. Vajina; bakteri, mantar ve diğer mikroorganizmalar arasında hassas bir dengeye sahiptir. Bu dengenin bozulması enfeksiyonlara yol açar. Enfeksiyonların doğru tanınması, tekrar etmesini önlemek ve tam iyileşme sağlamak için büyük önem taşır. Bu rehberde vajinal enfeksiyon türleri, nedenleri, belirtileri, tedavisi ve korunma yolları tüm ayrıntılarıyla ele alınmaktadır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

VAJİNAL FLORA NEDİR? NEDEN ÖNEMLİDİR?

Vajina, “laktobasil” adı verilen yararlı bakteriler tarafından korunur. Bu bakteriler ortamı hafif asidik tutar (pH 3.8–4.5) ve zararlı mikroorganizmaların çoğalmasını engeller. Bu sistem bozulduğunda enfeksiyonlar ortaya çıkar. Düzenli duş jelleri, antibiyotik kullanımı, hormon değişiklikleri, stres, cinsel ilişki, şeker hastalığı gibi birçok durum florayı etkileyebilir.

Sağlıklı flora; koruyucu bir bariyer görevi görür ve vajinal enfeksiyonların en önemli engelleyicisidir.

EN SIK GÖRÜLEN VAJİNAL ENFEKSİYON TÜRLERİ

Kadınların büyük çoğunluğu yaşamlarının bir döneminde vajinal enfeksiyon yaşar. En sık karşılaşılan üç enfeksiyon şunlardır:

Mantar enfeksiyonu (Candida)
Bakteriyel vajinozis (BV)
Trikomonas enfeksiyonu (Trichomonas vaginalis)

Her enfeksiyonun belirtileri, nedenleri ve tedavisi birbirinden farklıdır.

1. MANTAR ENFEKSİYONU (CANDIDA)

En yaygın vajinal enfeksiyon türüdür.
Sebebi “Candida Albicans” isimli mantarın aşırı çoğalmasıdır.

Belirtileri

Yoğun kaşıntı
Peynir kesiği tarzında beyaz akıntı
Kötü koku genellikle olmaz
Vajina girişinde kızarıklık
İlişki sırasında yanma
İdrar yaparken batma

Nedenleri

Antibiyotik kullanımı
Şeker hastalığı
Hamilelik
Bağışıklık düşüklüğü
Dar sentetik iç çamaşırları
Aşırı şekerli beslenme
Vajinal duş uygulamaları

Tedavi

Vajinal veya ağızdan mantar ilaçları
Tek doz veya 3–7 günlük tedaviler
Tekrarlayan vakalarda 3–6 aylık koruyucu tedavi gerekebilir

2. BAKTERİYEL VAJİNOZİS (BV)

BV, vajinanın asidik dengesinin bozulmasıyla ortaya çıkan bir flora bozukluğudur.
Candida’dan farklı olarak kötü koku belirgindir.

Belirtileri

Gri-beyaz, ince akıntı
Balık kokusu
İlişkiyle artan koku
Genellikle kaşıntı olmaz
Yanma hafif olabilir

Nedenleri

Vajinal pH yükselmesi
Vajinal duş yapmak
Yeni partner
Aşırı hijyen ürünleri
Florayı bozan antibiyotikler

Tedavi

Ağızdan veya vajinal antibiyotik niteliğinde ilaçlar
Florayı güçlendirici vajinal probiyotikler
Tekrarlayan BV’de uzun süreli koruyucu tedavi gerekebilir

BV tedavi edilmezse; erken doğum, rahim içi enfeksiyon, idrar yolu enfeksiyonu gibi komplikasyonlara sebep olabilir.

3. TRİKOMONAS ENFEKSİYONU

Cinsel yolla bulaşan, “Trichomonas vaginalis” isimli parazit tarafından oluşturulan bir enfeksiyondur.

Belirtileri

Sarı-yeşil köpüklü akıntı
Aşırı kötü koku
Kaşıntı
Vajina duvarında küçük kanlanmalar
İlişki sırasında ağrı
İdrarda yanma

Nedenleri

Cinsel ilişki
Korunmasız ilişki
Partnerde enfeksiyon bulunması

Tedavi

Ağızdan verilen özel ilaçlar
Partnerin de eş zamanlı tedavi edilmesi
Tedavi bitene kadar cinsel ilişki önerilmez

DİĞER VAJİNAL ENFEKSİYONLAR

Aerobik Vajinit

Daha ağrılı ve kızarık bir enfeksiyon türüdür.
Yoğun kızarıklık ve batma yapar.

Atrofik Vajinit

Menopoz sonrası östrojen azalmasıyla gelişir.
Kuru, tahriş olmuş vajina dokusu enfeksiyona yatkınlaşır.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar

Klamidya
Gonore
HPV ile ilişkili lezyonlar
Bu durumlarda ayrıntılı tedavi gerekir.

VAJİNAL ENFEKSİYON BELİRTİLERİ HER ZAMAN AYNI MIDIR?

Hayır.
Kadınlarda enfeksiyon belirtileri enfeksiyon türüne göre değişir.

Genel belirtiler şunlardır:

Kötü kokulu veya kokusuz akıntı
Kaşıntı
Yanma
İlişki sırasında ağrı
İdrarda batma
Vajina girişinde kızarıklık
Şişlik hissi

Bir kadında aynı anda birden fazla enfeksiyon türü olabilir; bu yüzden muayene önemlidir.

VAJİNAL ENFEKSİYONLAR NASIL TANI KONUR?

Tanı çoğu zaman kolaydır ve aşağıdaki yöntemlerle konur:

1. Jinekolojik Muayene

Akıntının rengi, kokusu, kıvamı değerlendirilir.

2. Vajinal pH Ölçümü

pH yüksekse BV ihtimali artar
pH normal ise mantar ihtimali daha yüksektir

3. Mikroskopik İnceleme

Sürüm testi ile hücreler değerlendirilir.

4. Vajinal Kültür ve PCR Testleri

Tekrarlayan veya karışık enfeksiyonlarda yapılır.

5. Cinsel yolla bulaşan hastalık testleri

Risk var ise istenir.

EN ÖNEMLİ KONU: DOĞRU TEDAVİ

Vajinal enfeksiyonlar için reçetesiz rastgele kremler kullanmak çoğu zaman sorunu büyütür.
Örneğin:

BV’ye mantar kremi sürmek sorunu kötüleştirir
Mantar enfeksiyonuna antibiyotik kullanmak bakterileri öldürür ve mantarı daha da artırır

Bu nedenle doğru tanı + doğru tedavi şarttır.

VAJİNAL ENFEKSİYONLAR NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Tedavi enfeksiyonun türüne göre değişir:

Mantar → mantar ilaçları
BV → antibiyotik niteliğinde ilaçlar
Trikomonas → ağızdan özel tedavi + partner tedavisi
Atrofik vajinit → lokal östrojen
Aerobik vajinit → antibiyotik + antiinflamatuar yaklaşım

Bazı durumlarda kombine tedavi gerekebilir.

TEKRARLAYAN VAJİNAL ENFEKSİYONLAR (ŞİKÂYET 3 AYDA BİR TEKRARLIYORSA)

Tekrarlayan enfeksiyonlar çok yaygındır ve iki temel sorundan kaynaklanır:

Altta yatan neden tedavi edilmemiştir

İnsülin direnci
Stres
Hormonal bozukluk
Florayı bozan alışkanlıklar
Antibiyotik kullanımı

Flora zayıftır
Tekrar eden BV ve mantar enfeksiyonlarının çoğunda vajinal flora zayıftır.

Tekrarlayan Enfeksiyonlarda Tedavi Stratejisi

Altta yatan nedenlerin düzeltilmesi
Vajinal probiyotik kullanımı
Hafif ama uzun süreli tedaviler
pH dengesini koruyan bakım ürünleri
Yaşam tarzı düzenlemeleri

VAJİNAL ENFEKSİYONLARDAN KORUNMA YOLLARI

Bu bölüm, en önemli başlıklardan biridir.
Vajinal enfeksiyonların tekrarını önlemek için koruyucu davranış şarttır.

1. Vajinal Duş ve İç Temizlik YAPMAYIN

Vajinal duş, tüm yararlı bakterileri öldürerek florayı bozar.
En sık enfeksiyon nedeni budur.

2. Günlük Ped Kullanmayın

Nemlenme, mantarı ve BV’yi tetikler.

3. Dar, Sentetik Kıyafetlerden Kaçının

Pamuklu iç çamaşırı tercih edilmelidir.

4. Aşırı Şeker Tüketmeyin

Şeker mantar enfeksiyonunu artırır.

5. Islak Mayo ile Uzun Süre Kalmayın

Nem, enfeksiyon için ideal ortam yaratır.

6. Korunmasız Cinsel İlişkiden Kaçının

Trikomonas, klamidya gibi enfeksiyonlar bulaşabilir.

7. Antibiyotik Kullanımını Gereksiz Yapmayın

Antibiyotikler laktobasilleri öldürür ve mantarı artırır.

8. Vajinal Bölgeyi Sabunla Yıkamayın

Sadece ılık su veya çok hafif pH dengeli ürünler kullanılmalıdır.

9. Menstrüasyon Döneminde Sık Tampon/Ped Değiştirin

Uzun süreli ped kullanımı bakterilerin çoğalmasını artırır.

10. Probiyotik Kullanımı

Tekrarlayan enfeksiyonlarda doktor önerisiyle vajinal veya ağızdan probiyotik kullanılabilir.

CİNSEL SAĞLIK VE VAJİNAL ENFEKSİYONLAR

Vajinal enfeksiyonlar cinsel yaşamı etkileyebilir:

Ağrı
Kuruluk
Yanma
İlişki sırasında kanama
Korku ve çekinme

Enfeksiyon tedavi edilmeden ilişkiye devam etmek şikâyetleri artırabilir.
Partner tedavisi yalnızca trikomonas gibi durumlarda gereklidir.

VAJİNAL ENFEKSİYONLARDA HAMİLELİK DÖNEMİ

Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle vajinal enfeksiyonlara yatkınlık artar.
Özellikle:

Mantar
BV

hamilelerde daha sık görülür.

BV hamilelikte tedavi edilmezse:

Erken doğum
Suların erken gelmesi
Doğum sonrası enfeksiyon

risklerini artırabilir.

SIK SORULAN SORULAR

Vajinal enfeksiyon kendi kendine geçer mi?
Genellikle hayır; tedavi gerekir.

İdrar kültürüm temiz ama yanma var, sebebi ne?
BV veya mantar enfeksiyonu olabilir.

Vajina kokusu nasıl kaybolur?
BV tedavisi ve probiyotiklerle.

Her akıntı enfeksiyon mudur?
Hayır. Yumurtlama döneminde akıntı fizyolojik olabilir.

Hamilelikte mantar enfeksiyonu bebeğe zarar verir mi?
Tedavi edilmezse şikâyetleri artırır, ancak uygun tedavi güvenlidir.

Lazerle genital bölge bakımı enfeksiyonu azaltır mı?
Kıl azalması terlemeyi azaltır, dolaylı faydası olabilir.

SONUÇ

Vajinal enfeksiyonlar kadınlarda sık görülen ancak doğru tanı ve tedaviyle hızla düzeltilebilen sorunlardır. Mantar, bakteriyel vajinozis ve trikomonas enfeksiyonları farklı belirtilerle ortaya çıkar ve tedavileri tamamen farklıdır. Enfeksiyonların tekrarlamaması için vajinal flora korunmalı, doğru hijyen alışkanlıkları geliştirilmeli ve gerekirse probiyotik destekleri kullanılmalıdır. Vajinal duş, günlük ped kullanımı ve aşırı hijyen uygulamalarının enfeksiyon riskini artırdığı unutulmamalıdır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit https://jinopdrsezgindursun.com/