Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

BAKIRLI SPİRAL (COPPER IUD) REHBERİ

Bakırlı spiral, dünyada kullanılan en etkili ve en uzun süreli doğum kontrol yöntemlerinden biridir. Tıbbi literatürde Copper IUD veya Cu-IUD olarak geçer. Hormon içermez, bu nedenle hormon kullanmak istemeyen veya hormonal dengesizlik nedeniyle hormonlu yöntemlere uygun olmayan kadınlar için ideal bir seçenektir. Bakır iyonlarının sperm hareketini engellemesi sayesinde yüksek koruyuculuk sağlar ve 10 yıla kadar kullanılabilir.

Bakırlı spiral hem güvenilir hem de tamamen geri dönüşümlü bir yöntemdir. Çıkarıldığı anda gebelik şansı geri döner. Düzenli ilaç kullanımına gerek kalmaması, emzirme döneminde güvenle kullanılabilmesi ve ekonomik olması en büyük avantajlarıdır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

BAKIRLI SPİRAL NEDİR?

Bakırlı spiral, rahim içine yerleştirilen T şeklinde küçük bir plastik çerçevenin bakır tel veya bakır kaplamalarla sarılmış halidir. Hormon içermez ve doğrudan rahim içinde etki gösterir. Bakır iyonları spermlerin hareketini ve döllenme kapasitesini bozarak gebeliği önler.

BAKIRLI SPİRAL NASIL ÇALIŞIR?

Bakır iyonlarının biyolojik etkileri şunlardır:

Spermin hareketini azaltır
Spermin yumurtaya ulaşmasını engeller
Döllenme gerçekleşse bile embriyonun rahme tutunmasını önler
Rahimde sperm için uygun olmayan bir ortam oluşturur

En önemli mekanizma spermin işlevinin baskılanmasıdır.

BAKIRLI SPİRAL ÇEŞİTLERİ

En yaygın kullanılan modeller:

TCu 380A (ParaGard benzeri) → 10 yıl
TCu 375 → 5 yıl
Multiload 375 → 5 yıl
Nova T → 5 yıl

Bakır yüzeyi ne kadar genişse koruyuculuk o kadar yüksektir.

BAKIRLI SPİRAL NE KADAR ETKİLİDİR?

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre:

Koruyuculuk oranı: %99’a yakın

Hormon içermez fakat etkinliği hormonlu spiral ile benzerdir.

Koruma gücü sıralaması:

Hormonlu spiral
Bakırlı spiral
İmplant
Tüplerin bağlanması

Bakırlı spiral gebeliği en aza indiren yöntemler arasındadır.

BAKIRLI SPİRALİN AVANTAJLARI

1) Hormon içermez

Hormon dengesini etkilemez. Bu nedenle:

Migreni olanlar
Hormonlu yöntemleri tolere edemeyenler
Meme hastalığı olanlar
Pıhtılaşma öyküsü olanlar

için güvenlidir.

2) Koruyuculuğu çok yüksektir

Yıllarca yüksek etkinlik sağlar.

3) Uzun süre etkilidir

Modeline göre 5–10 yıl koruma sağlar.

4) Ekonomiktir

Tek seferlik uygulama ile yıllarca koruma sağlar.

5) Emzirme döneminde güvenlidir

Süt üretimini etkilemez.

6) Geri dönüşümlüdür

Çıkarıldığı anda gebelik şansı geri döner.

BAKIRLI SPİRAL KİMLER İÇİN UYGUNDUR?

Hormon kullanmak istemeyenler
Uzun süreli ve güvenilir koruma isteyenler
Hormonlu ilaç yan etkisi yaşayanlar
Emziren anneler
Sağlıklı, düzenli adet gören kadınlar
Sigara içen 35 yaş üstü kadınlar
Kan pıhtılaşma problemi olanlar

Ayrıca bakırlı spiral acil kontrasepsiyon yani korunmasız ilişkiden sonra gebeliği önlemek için de kullanılabilir.

ACİL KORUNMA (ERTESİ GÜN KULLANIMI)

Bakırlı spiral, korunmasız ilişkiden sonra 5 güne kadar takılabilir ve gebeliği %99’dan fazla önler.

Bu özellik hiçbir doğum kontrol hapında yoktur.

BAKIRLI SPİRALİN DEZAVANTAJLARI

Bazı kadınlarda:

Adet miktarı artabilir
Adet ağrısı artabilir
Lekelenme olabilir
İlk aylarda şiddetli kramplar görülebilir

Bu etkiler genellikle 3–4 ay içinde azalır.

Hormonlu spirallerde adet kanaması azalırken, bakırlı spirallerde artabilir.
Bu nedenle aşırı kanaması olan kadınlarda bakırlı spiral tercih edilmez.

SPİRAL TAKILMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

İşlem 3–5 dakika sürer.

Aşamalar:

Vajina antiseptikle temizlenir
Rahim ağzı tutulur ve rahim ölçülür
Spiral özel applicator ile rahme yerleştirilir
İplik boyu ayarlanır

İşlem sonrası hasta hemen kalkabilir.

AĞRI OLUR MU?

Ağrı hissi kişiden kişiye değişir.

Doğum yapmış kadınlarda: çok hafif
Doğum yapmamış kadınlarda: orta düzey
Adet ağrısı benzeri kramp olabilir

Gerekirse lokal anestezi uygulanabilir.

SPİRAL TAKILDIKTAN SONRA NELER YAŞANIR?

İlk 3–7 günde:

Hafif ağrı
Bel ve kasıkta baskı
Kahverengi lekelenme

normaldir.

İlk kontrolde iplik uzunluğu kontrol edilir.

BAKIRLI SPİRALİN ADET DÖNGÜSÜNE ETKİSİ

Bakırlı spiral takıldıktan sonra:

Adet süresi uzayabilir
Adet miktarı artabilir
Daha fazla kramp olabilir
İlk 3 ay düzensizlik normaldir

aydan sonra vücut uyum sağlar.

Hormonlu spiraller kanamayı azaltırken, bakırlı spiraller bir miktar artırır. Bu fark önemli bir seçim kriteridir.

BAKIRLI SPİRAL KİMLERE UYGUN DEĞİLDİR?

Aşırı adet kanaması olanlar
Şiddetli adet ağrısı olanlar
Endometriozis
Anemi (kansızlık)
Adenomyosis
Aktif enfeksiyon

Bu hastalarda hormonlu spiral daha uygun olur.

SPİRAL KAYARSA NE OLUR?

Spiral yer değiştirdiğinde:

Kramplar artar
Kanamalar yoğunlaşır
İplik boyu değişir
Gebelik riski artar

Ultrasonda pozisyon kontrolü yapılır.

Yer değiştirme durumunda spiral çıkarılır ve yenisi takılır.

SPİRAL DÜŞER Mİ?

Düşme oranı %4 civarındadır.
Özellikle ilk 3 ayda meydana gelebilir.

Düşme riski şu durumlarda artar:

Çok ağır kanamalar
Doğum sonrası erken dönemde takılması
Rahim kasılmalarının yoğun olması

Düşerse çoğu kadın bunu fark eder (kıvrım veya iplik hissi).

SPİRALLE CİNSEL İLİŞKİ

Spiralin kendisi hissedilmez
İplik uçları genelde hissedilmez
Partner tarafından da fark edilmez

Eğer iplik hissedilirse kısaltılır.

BAKIRLI SPİRALİN RİSKLERİ

Nadir olmakla birlikte:

Enfeksiyon
Spiralin rahme gömülmesi
Spiralin düşmesi
İlk aylarda yoğun kanama
Kramplarda artış

Bu risklerin çoğu doğru takılma tekniği ve düzenli kontrolle önlenebilir.

SPİRAL ÇIKARMA İŞLEMİ

En kolay jinekolojik işlemlerden biridir:

10–20 saniyelik işlem
Ağrı minimal
Aynı anda yeni spiral takılabilir
Çıkarıldıktan hemen sonra gebelik mümkün

Hiçbir kesi veya dikiş yoktur.

BAKIRLI SPİRAL KISIRLIK YAPAR MI?

Hayır.
Bilimsel olarak bakırlı spiral:

Doğurganlığı azaltmaz
Yumurtlamayı değiştirmez
Hormonal dengeyi etkilemez
Çıkarılır çıkarılmaz gebelik şansı geri döner

Bu konuda halk arasında yanlış inanışlar vardır.

BAKIRLI SPİRAL VE ENFEKSİYON RİSKİ

Sadece takıldığı ilk 20 gün içinde enfeksiyon riski biraz yüksektir.
Daha sonra risk normal seviyeye iner.

Korunmasız çoklu partner ilişkilerinde risk artar.

KİST, MYOM VE TÜMÖR YAPAR MI?

Hayır.

Bakırlı spiral hiçbir şekilde:

Kist
Myom
Polip
Kanser

oluşturmaz.

BAKIRLI SPİRALİN FİYATI

Ücret:

Spiralin markasına
Takma işlemine
Kontrol muayenesine
Kullanılan malzemeye

göre değişir.

SONUÇ

Bakırlı spiral (Copper IUD), hormon kullanmak istemeyen kadınlar için uzun süreli, güvenilir ve geri dönüşümlü bir doğum kontrol yöntemidir. Hormon içermemesi, emzirme ile uyumlu olması, ekonomik olması ve 5–10 yıl koruma sağlaması en büyük avantajlarıdır. İlk aylarda adet miktarında artış ve kramplar görülebilir ancak genellikle birkaç ay içinde azalır. Uygun hasta seçimi ve doğru uygulama ile bakırlı spiral modern jinekolojinin en önemli yöntemlerinden biridir.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit https://jinopdrsezgindursun.com/