İstanbul Avrupa Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul Avrupa Yakası’nın yoğun yerleşim bölgelerinden biri olan Bağcılar’da yaşayan kadınlarda sık görülen hormonal bozukluklardan biridir. Güneşli, Mahmutbey, Yenigün, Yavuz Selim, Barbaros ve Kirazlı gibi mahallelerde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolünde güçlük ve doğurganlıkta azalma yaygındır. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu tablo yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; esas problem hormon dengesizliği ve insülin direncidir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
BAĞCILAR / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda olgunlaşamayan küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir, bu da yumurtlamayı engeller. Sonuç olarak adet düzensizliği, akne, tüylenme, kilo artışı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. UpToDate ve PubMed verilerine göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Bağcılar gibi yoğun nüfuslu ve stresli yaşam alanlarında, düzensiz beslenme ve hareketsizlik PCOS sıklığını artırmaktadır.
PCOS yalnızca kozmetik bir sorun değildir; hormon dengesi, metabolik sistem ve psikolojik sağlığı etkileyen sistemik bir sendromdur. Androjen hormonlarının fazla üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın temel nedenleri arasındadır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller gelişimini tamamlayamayan yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist hastalığı” değil yumurtlama fonksiyonunun bozulmasıdır.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda hastalığın görülme olasılığı artar. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en yaygın nedenlerinden biridir. Hücreler insüline duyarsız hale geldiğinde pankreas daha fazla insülin salgılar. Bu fazla insülin, yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği ve tüylenmeye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Bağcılar bölgesinde masa başı çalışma, düşük fiziksel aktivite ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme PCOS riskini artırabilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS yalnızca kilolu kadınlarda değil, zayıf bireylerde de görülebilir.
Çevresel Etkenler
Kozmetikler, plastik kaplar, işlenmiş gıdalar ve çevre kirliliği hormon sistemini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca stres, uykusuzluk ve sigara kullanımı PCOS gelişiminde rol oynar.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu farklı kadınlarda farklı belirtilerle ortaya çıkar. Bağcılar ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon, anksiyete ve enerji düşüklüğü
Bazı kadınlarda bu belirtiler ergenlik döneminde başlarken, bazı kadınlarda doğum sonrası fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için şu üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri de değerlendirilir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bir bulgudur ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel planlanmalıdır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en temel aşaması yaşam tarzı değişikliğidir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve stres yönetimi PCOS’un seyrini iyileştirir. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde sık tercih edilir. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Dirençli vakalarda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Bağcılar’daki kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli yaptırmaları gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Bağcılar ilçesinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri önerilir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
BAĞCILAR / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/