Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Bakteriyel Vajinozis Rehberi 

Bakteriyel vajinozis (BV), üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen vajinal enfeksiyonlardan biridir. Vajinanın doğal florasının bozulmasıyla ortaya çıkar ve özellikle kötü kokulu akıntı ile kendini belli eder. Cinsel yolla bulaşan bir hastalık olmamasına rağmen cinsel aktivite, vajinal flora değişiklikleri ve bazı yaşam tarzı faktörleri hastalığın gelişmesinde önemli rol oynar. Bazı kadınlarda hafif seyrederken bazı kadınlarda belirgin rahatsızlık, sosyal kısıtlanma ve ilişki sorunlarına neden olabilir. BV, tedavisi mümkün olsa da tekrarlama eğilimi olan bir enfeksiyondur; bu nedenle hem doğru tedavi hem de doğru korunma yöntemleri çok önemlidir.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Bakteriyel Vajinozis Nedir?

Vajina, doğal olarak birçok bakteri türünü barındıran bir ekosistemdir. Bu bakteriler dengeli bir şekilde bir arada bulunur ve vajinanın asidik ortamını (pH 3,8–4,5) korur. Bu asidik ortam enfeksiyonlara karşı doğal bir koruyucudur. En baskın ve koruyucu bakteriler laktobasiller olarak bilinir. Laktobasiller vajinayı sağlıklı tutmak için laktik asit ve hidrojen peroksit üretir.

Bakteriyel vajinozis, bu yararlı bakterilerin sayısının azalması ve zararlı bakterilerin artması sonucu ortaya çıkar. En sık artan zararlı bakteri Gardnerella vaginalis ve anaerob türlerdir. Bu değişim vajinanın pH’ını yükseltir, kötü koku oluşur ve vajinal akıntı belirgin şekilde artar.

BV, mantar enfeksiyonu değildir; kaşıntı daha azdır. En belirgin şikâyet akıntı ve kokudur.

BV Neden Olur? Vajinal Flora Nasıl Bozulur?

BV’nin tek bir nedeni yoktur; birçok faktör vajinal dengeyi bozabilir:

• Vajinal duş yapmak

• Sık antibiyotik kullanımı

• Çoklu partner

• Prezervatif kullanılmayan ilişki

• Sigara

• Regl döneminde tampon uzun süre değiştirmemek

• Kokulu sabun ve temizleyicilerle vajina içini yıkamak

• Aşırı deterjanlı iç çamaşırı temizliği

• Sentetik ve dar iç çamaşırı

• Stres ve bağışıklık düşüklüğü

BV, “vajinanın doğal ekosisteminin bozulmasıdır.” Yani hasta olmanın temel sebebi dışarıdan mikrop bulaşması değil, mevcut bakteriyel dengenin değişmesidir.

BV Cinsel Yolla Bulaşır mı?

BV, resmi olarak cinsel yolla bulaşan hastalık kategorisinde değildir. Ancak cinsel aktivite hastalığı tetikleyebilir.

• Vajinal flora partner değişikliklerinden etkilenebilir

• Vajinal semen pH’ı alkalidir ve vajinanın asidik ortamını bozabilir

• Oral seks sonrası ağız florası vajinayı geçici olarak etkileyebilir

Bu nedenle BV partner kaynaklı değildir ama partnerden bağımsız da değildir. BV kadınlar arasında ortak havuzdan bulaşmaz, tuvaletten bulaşmaz, havlu–çamaşırdan bulaşmaz.

Bakteriyel Vajinozis Belirtileri Nelerdir?

BV’nin belirtileri genellikle oldukça tipiktir:

En belirgin belirtiler

• Gri-beyaz renkli, ince kıvamlı akıntı

• Balık kokusuna benzer kötü koku

• İlişki sonrası kokunun artması

• Vajinada hafif yanma

• Vajinada dolgunluk hissi

• Hafif kaşıntı (mantar kadar yoğun değildir)

Daha az görülen belirtiler

• Alt karında hafif ağrı

• İdrarda yanma

• Vajina girişinde hafif tahriş

En önemli belirti kokudur. Bu koku, vajinanın pH’ının bozulmasıyla ortaya çıkar ve genellikle adet sonrası ve cinsel ilişkiden sonra artar.

BV ile Mantar Arasındaki Fark Nedir?

Kadınların en çok karıştırdığı iki durum BV ve vajinal kandidiyazis (mantar enfeksiyonu)dır. Oysa belirtileri çok farklıdır.

Kadınlar çoğu zaman BV’yi “mantar” sanıp yanlış ilaç kullanır, bu da BV’nin daha kötüleşmesine neden olur.

BV Hamilelikte Tehlikeli midir?

Hamilelik döneminde BV önemlidir çünkü:

• Erken doğum riskini artırabilir

• Su kesesi erken açılma riskini artırabilir

• Gebelikte rahim içi enfeksiyon riskini artırabilir

Bu nedenle hamilelikte BV mutlaka tedavi edilmelidir.

BV Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis oldukça kolaydır. Genellikle:

• Vajinal akıntı görünümü

• Vajina pH ölçümü

• Koku testi (Whiff testi – KOH ile belirgin koku oluşması)

• Vajinal smear

• PCR testleri

ile tanı konur.

BV’nin görünümü o kadar tipiktir ki muayenede tanı çoğu kez netleşir.

BV Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavide amaç vajinal flora dengesini düzeltmek, zararlı bakterileri azaltmak ve yararlı laktobasilleri artırmaktır.

1. Antibiyotik Tedavisi (Birincil Tedavi)

En etkili tedavi metronidazol ve klindamisin içerikli ilaçlardır.

Şu formlar kullanılabilir:

• Vajinal krem

• Vajinal fitil

• Ağızdan hap

Ağızdan alınan metronidazol koku ve akıntıyı genellikle 24–48 saat içinde belirgin şekilde azaltır.

2. Vajinal Probiyotikler

Tedavi sonrası vajina florasının yeniden güçlenmesi çok önemlidir.

Laktobasil içeren vajinal probiyotikler:

• Tekrarlamayı azaltır

• Vajina pH’ını tekrar asidik hale getirir

• Florayı uzun dönem korur

3. pH Dengeleyici Jel Kullanımı

Bazı kadınlarda vajinanın normal asit dengesinin geri gelmesi için laktik asit içerikli jeller önerilebilir.

4. Tekrarlayan BV’de Özel Tedaviler

Eğer BV yılda 3 defadan fazla tekrar ediyorsa:

• Uzun süreli düşük doz antibiyotik

• Vajinal probiyotik kür

• pH düzenleyici jel

• Cinsel davranış değişiklikleri

planlanabilir.

Tedavi Sonrası BV Tekrarlar mı?

Evet, BV kadınların %30–50’sinde tekrar görülebilir.
Bu nedenle tedavi sonrası koruyucu yaklaşım çok önemlidir.

Tekrarlamanın en sık nedenleri:

• Vajinal duş

• Sık partner değişimi

• Prezervatifsiz ilişki

• Antibiyotik kullanımı

• Probiyotik kullanılmaması

• Menstruasyon sonrası pH değişimi

Bazı kadınlarda BV yapısal olarak sık tekrar edebilir; bu durum kronik bir BV olarak değerlendirilebilir.

BV Tedavi Edilmezse Ne Olur?

BV tedavi edilmezse:

• Pelvik enfeksiyon (PID) riski artar

• Gebelik komplikasyonları artar

• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık devam eder

• HPV’nin kalıcılığı artabilir

• Smear testlerinde ASCUS/LSIL görülebilir

• Üst genital sistem enfeksiyonu riski artar

BV uzun vadede bağışıklık sistemini zorlayabilir.

Cinsel Hayat BV’yi Nasıl Etkiler?

Cinsel ilişkide:

• Semen pH’ı alkalidir → BV’yi tetikler

• Prezervatif kullanılmazsa flora bozulabilir

• Oral seks florayı değiştirebilir

• Sık partner değişikliği BV riskini artırır

BV cinsel partnerden bulaşmaz ama partner davranışlarından etkilenebilir.

Partner tedavisi çoğu zaman gerekmez, ancak sık tekrarlayan BV’de partner antiseptik tedavisi düşünülebilir.

BV Diyeti: Beslenme Enfeksiyonu Etkiler mi?

Evet. Vajinal flora bağırsak florasıyla yakından ilişkilidir.

BV’yi olumlu etkileyen besinler:

• Yoğurt ve kefir

• Probiyotik içeren ürünler

• Prebiyotik lif içeren sebzeler

• Bol su tüketimi

• Şekeri azaltmak

• Aşırı kahve ve alkolü azaltmak

Şeker ve glisemik yükün artması hem BV hem mantarı tetikleyebilir.

BV ve Adet Dönemi İlişkisi

Regl döneminde vajina pH’ı geçici olarak artar. Bu nedenle adet sonrası BV daha sık görülür.

Bu dönemde:

• Tampon uzun süre kalmamalı

• Ped sık değiştirilmelidir

• Vajinal duş kesinlikle yasaktır

Adet sonrası BV bulgularının artması normaldir.

BV Koku Problemi: Sosyal ve Psikolojik Etkiler

BV geçiren kadınların çoğu doktora şunları söyler:

• “İlişki sonrası koku dayanılmaz oluyor.”

• “Kendimi temiz hissetmiyorum.”

• “Toplantıda, iş yerinde çok rahatsız oluyorum.”

• “Bu koku psikolojimi bozuyor.”

Koku BV’nin en rahatsız edici yönüdür.
Tedavi sonrası koku tamamen kaybolur, bu da hastanın özgüvenini geri getirir.

Hamilelikte BV Tedavisi

Hamilelikte BV tedavi edilmelidir çünkü:

• Erken doğum riski

• Erken su gelmesi

• Enfeksiyon riski

• Amniyon zarlarında zayıflama

yapabilir.

Hamilelikte güvenli tedavi seçenekleri vardır:

• Klindamisin fitil

• Metronidazol düşük doz

• Vajinal probiyotik

BV’den Korunma Yöntemleri

BV’yi önlemek için en etkili yöntemler:

• Vajinal duş yapmamak

• Kokulu duş jelleri kullanmamak

• Sabunla iç vajinayı yıkamamak

• Prezervatif kullanmak

• Probiyotik kullanmak

• Dar ve sentetik çamaşırlardan uzak durmak

• Pamuklu iç çamaşırı

• Deniz sonrası ıslak mayo ile kalmamak

• Şekeri azaltmak

• Düzenli beslenme ve uyku

Vajinal flora “en çok temizlikten bozulur”; vajina kendi kendini temizler.

BV mi Yoksa HPV mi? Kadınların En Büyük Yanılgısı

BV rahim ağzı hücrelerini tahriş edebilir ve smear testinde:

• ASCUS

• LSIL

gibi hafif değişikliklere neden olabilir.
Bu nedenle BV olan kadınlarda smear testi tedavi sonrası tekrar edilmelidir.

BV, HPV’nin yaptığı gibi hücre değişikliği yapmaz; sadece florayı etkiler.

Tekrarlayan BV’de Özel Program

Bazı kadınlarda BV ne yapılırsa yapılsın tekrar eder. Bu durumda uzun süreli bir plan uygulanır:

• 1 hafta antibiyotik

• 4–6 hafta probiyotik

• Aylık pH jel uygulaması

• Cinsel ilişkide koruma

• Bağırsak–vajina flora eşleştirme tedavisi

• Yaşam tarzı düzenlemeleri

Bu tedavi tekrarlamayı %70’e kadar azaltır.

BV’nin Gerçek Riskleri Nelerdir?

BV çoğu zaman hafif bir enfeksiyon gibi görünse de tedavi edilmezse şu durumlar gelişebilir:

• PID

• Gebelik komplikasyonları

• Üst genital enfeksiyon

• Vajinal doğum sonrası enfeksiyon

• Cerrahi sonrası enfeksiyon

• HPV enfeksiyonunun kalıcı olma riski

Özellikle HPV pozitif hastalarda BV mutlaka tedavi edilmelidir.

BV’nin Kendiliğinden Geçmesi Mümkün mü?

Bazı hafif vakalar kendiliğinden düzelebilir ancak koku ve akıntı varsa tedavi önerilir. Çünkü BV kendiliğinden düzelmezse flora daha da bozulabilir ve mantar ile birlikte ikili enfeksiyon gelişebilir.

Kadınların En Çok Sorduğu Sorular

“BV ilişkiyle bulaşır mı?”
Hayır, ama ilişki BV’yi tetikleyebilir.

“Partnerim tedavi olmalı mı?”
Genelde gerekmez, tekrarlıyorsa düşünülebilir.

“Mantar ilaçları BV’yi düzeltir mi?”
Hayır, hatta kötüleştirebilir.

“Koku nasıl bu kadar kötü olabilir?”
pH yükseldiğinde anaerob bakteriler koku yapar; tedaviyle tamamen kaybolur.

“BV geçince tekrar eder mi?”
Evet, %30–50. Bu nedenle korunma önemlidir.

“Hamileyim, tedavi güvenli mi?”
Evet, özel protokollerle güvenli tedavi yapılır.

“Vajina içini yıkamazsam temiz olmaz gibi hissediyorum, ne yapayım?”
Vajina kendini temizler. İçini yıkamak BV’nin en büyük nedenidir.

Sonuç

Bakteriyel vajinozis, vajinanın doğal flora dengesinin bozulması sonucu ortaya çıkan ve özellikle kötü kokulu akıntı ile kendini gösteren yaygın bir enfeksiyondur. Tedavisi mümkündür ancak tekrarlama eğilimi olduğu için hem doğru tedavi hem de uzun dönem korunma yöntemleri büyük önem taşır. BV, cinsel ilişkiden bağımsızdır ancak cinsel aktiviteden etkilenebilir. Hamilelikte BV mutlaka tedavi edilmelidir. Doğru tedavi ile akıntı ve koku tamamen kaybolur, vajina florası yeniden düzelir ve yaşam konforu geri gelir. Vajinanın kendi kendini temizlediği unutulmamalıdır; fazla temizlik BV’yi tetikleyen en büyük faktördür.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit   https://jinopdrsezgindursun.com/