Spermiyogram; semen hacmi, sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik (motilite), morfoloji (şekil analizi), canlılık oranı ve lökosit varlığı gibi parametrelerin değerlendirilmesini içerir. Test sonuçları, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen referans kriterler doğrultusunda yorumlanır. Ancak bu referans aralıkları tek başına tanı koydurmaz. Sonuçlar mutlaka bireysel klinik değerlendirme, hasta öyküsü ve gerektiğinde ek tetkiklerle birlikte ele alınmalıdır.

Başakşehir spermiyogram testi, ilgili sağlık mevzuatına uygun şekilde hizmet veren yetkili sağlık kuruluşlarında yapılmalıdır. Numune alma koşulları, laboratuvar standardizasyonu ve deneyimli personel tarafından analiz edilmesi testin güvenilirliği açısından büyük önem taşır.

Spermiyogram Nedir ve Hangi Durumlarda Yapılır?

Spermiyogram (semen analizi), erkekten alınan meni örneğinin laboratuvar ortamında mikroskop altında detaylı şekilde incelenmesidir. Amaç; sperm üretiminin yeterliliğini, spermlerin hareket kabiliyetini ve yapısal özelliklerini değerlendirmektir. Doğal gebeliğin oluşabilmesi için yeterli sayıda, ileri hareketli ve morfolojik olarak normal sperm hücresinin bulunması gerekir.

Başakşehir spermiyogram testi genellikle aşağıdaki durumlarda önerilir:

• 1 yıl ve üzeri düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması

• Tüp bebek (IVF) planlaması

• Aşılama (IUI) öncesi değerlendirme

• Varikosel şüphesi

• Testis cerrahisi veya travma öyküsü

• Hormonal bozukluk şüphesi

• Ejakülasyon problemleri

• Daha önce başarısız gebelik denemeleri

Spermiyogram erkek infertilitesinin değerlendirilmesinde ilk ve en önemli basamaktır. Ancak tek başına kesin tanı koydurmaz. Gerektiğinde hormon testleri (FSH, LH, testosteron), genetik incelemeler, enfeksiyon değerlendirmeleri ve skrotal ultrasonografi gibi ileri tetkiklerle desteklenebilir.

Başakşehir’de Spermiyogram Testi Nasıl Yapılır?

Başakşehir spermiyogram testi genellikle laboratuvar bünyesinde özel olarak ayrılmış, mahremiyetin sağlandığı alanlarda gerçekleştirilir. Numune mastürbasyon yoluyla steril bir kaba alınır. Numunenin tamamının kaba alınması ve örnek kaybı olmaması önemlidir. Eksik numune, özellikle ilk gelen ejakülat fraksiyonunun kaybı, sperm sayısının yanlış değerlendirilmesine neden olabilir.

Bazı durumlarda evde numune verilmesi mümkündür. Ancak bu durumda şu kurallara uyulmalıdır:

• Numune 30–60 dakika içinde laboratuvara ulaştırılmalıdır.

• Numune vücut ısısına yakın sıcaklıkta taşınmalıdır.

• Numune sarsılmamalı ve uygun şekilde kapatılmalıdır.

• Numune kaybı olmamalıdır.

Laboratuvara ulaşan semen örneği iki ana aşamada değerlendirilir.

Makroskopik değerlendirmede semen hacmi, renk, pH ve viskozite incelenir. Bu aşama ejakülasyon fonksiyonunun ve yardımcı bezlerin (prostat, seminal veziküller) dolaylı değerlendirilmesini sağlar.

Mikroskopik değerlendirmede ise ml başına sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, ileri hareketli sperm oranı, toplam hareketlilik, morfoloji (normal şekilli sperm yüzdesi), canlılık oranı ve lökosit varlığı analiz edilir. Bu parametreler fertilite potansiyelinin belirlenmesinde önemli rol oynar.

Analiz süreci genellikle 1–2 saat içinde tamamlanır. Sonuçlar çoğu merkezde aynı gün veya ertesi gün hazır olabilir.

Spermiyogram Öncesi Nelere Dikkat Edilmelidir?

Başakşehir spermiyogram testi öncesinde doğru sonuç elde edebilmek için belirli kurallara uyulmalıdır.

Cinsel perhiz süresi: Testten önce 2 ila 7 gün arası cinsel perhiz önerilir. En ideal süre genellikle 3–5 gündür. Çok kısa perhiz süresi sperm sayısını düşürebilir, çok uzun süre ise hareketliliği olumsuz etkileyebilir.

Ateşli hastalık: Son 2–3 ay içinde geçirilen yüksek ateşli enfeksiyonlar sperm üretimini geçici olarak bozabilir. Çünkü sperm üretim süreci yaklaşık 72–90 gün sürer. Bu nedenle son aylardaki sağlık durumu önemlidir.

İlaç kullanımı: Hormonal tedaviler, kemoterapi ajanları, bazı antibiyotikler ve anabolik steroidler sperm kalitesini etkileyebilir. Kullanılan ilaçlar mutlaka belirtilmelidir.

Alkol ve sigara: Yoğun alkol tüketimi ve sigara kullanımı sperm parametrelerini olumsuz etkileyebilir. Test öncesinde azaltılması önerilir.

Sıcak ortam: Sauna, hamam, sıcak küvet gibi testis ısısını artıran ortamlar sperm üretimini geçici olarak etkileyebilir.

Numune alma yöntemi: Numune steril kapta ve mastürbasyon yoluyla alınmalıdır. Standart prezervatifler kimyasal içerikleri nedeniyle uygun değildir.

Spermiyogram Sonuçlarında Hangi Parametreler Değerlendirilir?

Semen hacmi genellikle 1.4 ml ve üzeri referans aralığında kabul edilir. Düşük hacim ejakülasyon kanalı sorunları veya hormonal nedenlerle ilişkili olabilir.

Sperm konsantrasyonu ml başına 15 milyon ve üzeri olduğunda referans aralığında değerlendirilir. Daha düşük değerler oligospermi olarak adlandırılır.

Toplam sperm sayısı, ejakülatın tamamındaki sperm miktarını gösterir ve fertilite açısından önemlidir.

Hareketlilik (motilite), spermlerin ileri doğru hareket edebilme kapasitesini ifade eder. İleri hareketli sperm oranı gebelik açısından kritik öneme sahiptir.

Morfoloji, spermlerin yapısal özelliklerini değerlendirir. Normal yapıda sperm oranı döllenme kapasitesi ile ilişkilidir.

Lökosit varlığı, semen içinde enfeksiyon göstergesi olabilir ve ileri değerlendirme gerektirebilir.

Test Kaç Kez Yapılmalıdır?

Sperm üretim süreci yaklaşık 72–90 gün sürer. Bu nedenle tek bir spermiyogram sonucu ile kesin değerlendirme yapılmaz. Anormal sonuçlarda genellikle 3–4 hafta arayla ikinci test önerilir. En az iki ayrı analiz birlikte değerlendirilmelidir.

Başakşehir Spermiyogram Testi Sonucu Düşük Çıkarsa

Anormal sonuç saptandığında ileri değerlendirmeler yapılabilir. Hormon testleri, skrotal ultrasonografi, varikosel araştırması, genetik incelemeler ve enfeksiyon değerlendirmeleri bunlar arasında yer alabilir.

Yaşam tarzı düzenlemeleri sperm kalitesini olumlu yönde etkileyebilir. Dengeli beslenme, düzenli egzersiz, kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve stres yönetimi önerilir.

Yardımcı Üreme Yöntemleri ile İlişkisi

Başakşehir spermiyogram testi sonuçları tedavi planlamasında yol göstericidir. Hafif parametre bozukluklarında aşılama yöntemi düşünülebilirken, ciddi sperm sayısı veya hareket bozukluklarında tüp bebek (IVF) veya mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemleri gündeme gelebilir. Tedavi planı çiftin genel değerlendirmesi sonucunda belirlenir.

Mevzuat ve Bilgilendirme

Sağlık hizmetleri ilgili mevzuat çerçevesinde sunulmaktadır. İnternet ortamındaki bilgiler tanı ve tedavi yerine geçmez. Spermiyogram sonuçları kişiye özeldir ve uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir. Yanıltıcı, garanti veren veya kesin sonuç ifade eden söylemler sağlık mevzuatına uygun değildir.

Sonuç

Başakşehir spermiyogram testi, erkek üreme sağlığının değerlendirilmesinde temel bir tanı aracıdır. Doğru hazırlık, uygun numune alma ve standartlara uygun laboratuvar analizi testin güvenilirliğini artırır. Gebelik planlayan çiftlerde hem kadın hem erkek faktörünün birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması mutlaka hekim muayenesi sonrası yapılmalıdır.