İstanbul Anadolu Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un yeşil ve sakin bölgelerinden biri olan Beykoz’da yaşayan kadınlarda sık görülen hormonal bir bozukluktur. Kavacık, Paşabahçe, Çubuklu, Kanlıca, Tokatköy, Göksu ve Riva gibi semtlerde yaşayan kadınlar arasında adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolü zorluğu ve doğurganlık problemleri yaygındır. PCOS, yumurtlamanın düzensiz gerçekleşmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu tablo yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; temelinde hormon dengesizliği ve insülin direnci yatar.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
BEYKOZ / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen yumurta hücreleri (foliküller) birikir, bu da yumurtlamayı engeller. Bunun sonucunda adet düzensizliği, akne, tüylenme, kilo artışı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate verilerine göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Beykoz gibi doğayla iç içe, ancak şehir yaşamının temposunu da barındıran bölgelerde stres, düzensiz beslenme ve çevresel faktörler bu sendromun görülme sıklığını artırmaktadır.
PCOS sadece kozmetik bir problem değildir; hormon dengesi, metabolik sistem ve psikolojik durumu etkileyen sistemik bir sendromdur. Androjen hormonlarının fazla üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın temel nedenlerindendir. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller, gelişimini tamamlayamayan yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist hastalığı” değil yumurtlama fonksiyonunun bozulmasıdır.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda sendromun görülme olasılığı artar. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
İnsülin Direnci
PCOS’un en yaygın nedenlerinden biridir. Hücreler insüline yanıt vermediğinde pankreas daha fazla insülin salgılar. Bu fazla insülin, yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği, tüylenme ve akneye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Beykoz’da yaşayan kadınlarda masa başı işler, hareketsizlik ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme PCOS riskini artırabilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS sadece kilolu bireylerde değil, zayıf kadınlarda da görülebilir.
Çevresel Etkenler
Kozmetikler, plastik ürünler, işlenmiş gıdalar ve hava kirliliği hormon sistemini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca stres, uykusuzluk ve sigara tüketimi PCOS gelişiminde önemli faktörlerdir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu farklı kadınlarda farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Beykoz ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon, anksiyete ve yorgunluk
Bazı kadınlarda belirtiler ergenlik döneminden itibaren başlarken, bazılarında doğum sonrası fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için şu üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) değerlendirilir. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri metabolik riski değerlendirmede önemlidir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün görülmesi PCOS tanısını destekler, ancak tek başına yeterli değildir.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel planlanmalıdır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Sağlıklı beslenme ve egzersiz, tedavinin en önemli aşamasıdır. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde sık kullanılan bir ilaçtır. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolüne yardımcı olur ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Dirençli olgularda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de sık görülür. Beykoz’daki kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli olarak yaptırmaları büyük önem taşır.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Beykoz’da yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri önerilir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
BEYKOZ / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/