Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Biyopsi ve Patoloji Rehberi 

Kadın hastalıkları ve doğum pratiğinde biyopsi, birçok tanının kesinleştirilmesi için kullanılan en önemli tıbbi araçlardan biridir. Smear testinde anormallik görülmesi, HPV pozitifliği, rahim içinde düzensiz kanama, yumurtalık veya rahim ağzında şüpheli bir görüntü, meme dokusunda kitle, endometrium kalınlaşması gibi birçok durumda biyopsi tanıya ışık tutar. Biyopsi, halk arasında genellikle “kanser şüphesi” ile bağlantılı düşünülür fakat bu doğru değildir. Biyopsi çoğu zaman kanserden çok daha sık görülen iyi huylu hastalıkları ayırt etmek, tedavi planını netleştirmek ve gereksiz işlemleri önlemek için yapılır. Patoloji ise biyopsi örneklerinin mikroskop altında incelendiği, tanının kesinleştirildiği bilim dalıdır. Bu rehberde biyopsi süreçlerini, patoloji raporlarını, sonuçların nasıl yorumlandığını, hangi bulgunun ne anlama geldiğini ve hastaların merak ettiği tüm detayları en anlaşılır ve güvenilir tıbbi bilgilerle açıklıyorum.

Biyopsi ve Patoloji Rehberi 

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Biyopsi Nedir?

Biyopsi, vücudun belirli bir bölgesinden alınan doku örneğinin mikroskop altında incelenmesi işlemidir. Amaç, hücrelerin normal olup olmadığını anlamaktır. Bu sayede:

  • Enfeksiyon

  • İltihap

  • Kansere dönüşebilecek hücresel değişiklik

  • Kanser hücresi

  • Yapısal bozukluk

  • Hormonal etkilenme

gibi durumlar kesin şekilde teşhis edilir.

Biyopsi sadece kanser şüphesi için yapılmaz; pek çok iyi huylu durum da biyopsi ile teşhis edilir.

Kadın Hastalıklarında En Sık Yapılan Biyopsi Türleri

Kadın sağlığında biyopsilerin farklı türleri vardır ve her biri farklı bir organa yöneliktir. En sık yapılan biyopsi türleri şunlardır:

1. Rahim Ağzı Biyopsisi (Servikal Biyopsi)

  • ASCUS, LSIL, HSIL, ASC-H, AGC gibi smear sonuçlarında

  • Yüksek riskli HPV pozitifliğinde

  • Kolposkopide şüpheli alan görüldüğünde

servikal biyopsi alınır.

2. Endometrium Biyopsisi (Rahim İçinden Parça Alma)

  • Adet düzensizliği

  • Uzamış kanamalar

  • 35 yaş üzeri anormal kanamalar

  • Menopoz sonrası kanama

  • Kalın endometrium

  • Polip şüphesi

gibi durumlarda rahim içi dokudan örnek alınır.

3. Vulva Biyopsisi

  • Kabarık, renk değiştiren, kaşıntılı, iyileşmeyen lezyonlarda yapılır.

4. Vajina Biyopsisi

  • Vulva gibi şüpheli dokularda uygulanır.

5. Meme Biyopsisi

  • Mamografi veya ultrasonla şüpheli kitle görüldüğünde

  • Meme başından akıntı olduğunda

iğne veya tru-cut biyopsi yapılır.

6. Yumurtalık Biyopsisi

Yumurtalıklar için biyopsi genellikle ameliyat sırasında yapılır, dışarıdan iğne ile alınmaz.

Biyopsi Kanser Anlamına Gelmez

Biyopsi kararı çoğu zaman hastayı tedirgin eder. Oysa biyopsinin sebebi çoğu zaman “kanseri dışlamak” veya “iyi huylu süreçleri doğrulamak”tır.

Biyopsinin sonuçları çoğunlukla:

  • Enfeksiyon

  • HPV etkisi

  • Hormonal değişiklik

  • Polip

  • Kronik inflamasyon

  • İyi huylu hücresel değişiklik

gibi benign (zararsız) bulgularla sonuçlanır.

Smear sonucu “HSIL” olan kadınların bile büyük çoğunluğunda biyopsi sonucu CIN 1–2–3 çıkar ve bunlar kanser değildir, tedavi edilebilir öncü lezyonlardır.

Patoloji Nedir?

Patoloji, biyopsi ile alınan dokuların mikroskop altında incelenmesi ve tanının konması sürecidir. Patoloji uzmanı dokunun:

  • Yapısını

  • Hücre tipini

  • Anormal büyümeyi

  • Enfeksiyon belirtilerini

  • İltihabı

  • Damarsal değişiklikleri

  • Kanser olup olmadığını

  • Kanserse evresini

detaylı şekilde değerlendirir.

Patoloji, tıbbın kesin tanı koyan ve tedaviyi yönlendiren temel alanlarından biridir.

Patoloji Raporu Nasıl Okunur?

Patoloji raporları genellikle tıbbi terimlerle doludur ve hastalar tarafından anlaşılması zor olabilir. Aşağıdaki terimler sık görülür:

  • Benign: İyi huylu

  • Malign: Kötü huylu

  • Atipi: Normalden sapmış hücre yapısı

  • Dysplasia (CIN 1–2–3): Kanser öncesi hücresel değişiklik

  • Carcinoma in situ: Henüz yayılmamış yüzeyel kanser

  • Squamous cell: Rahim ağzı epitel hücreleri

  • Glandular cell: Rahim içi bez hücreleri

  • Chronic cervicitis: Kronik rahim ağzı iltihabı

  • Endometrial hyperplasia: Rahim iç tabakasının fazla kalınlaşması

  • Polyp: Et parçası

  • Koilositoz: HPV etkisi

Patoloji raporu hem tanıyı hem de tedavi planını belirler.

Smear – Kolposkopi – Biyopsi – Patoloji Zinciri Nasıl İşler?

Bu zincir rahim ağzı kanserini daha başlamadan engellemek için vardır:

  1. Smear → tarama

  2. HPV testi → risk belirleme

  3. Kolposkopi → anormal bölgeleri bulma

  4. Biyopsi → kesin tanı

  5. Patoloji → hücrelerin karakterini belirleme

  6. Tedavi → LEEP / konizasyon / ilaç

  7. Takip → tekrarını önleme

Bu sistem dünyadaki en başarılı kanser önleme zincirlerinden biridir.

CIN 1 – CIN 2 – CIN 3 Ne Demektir?

Rahim ağzı biyopsilerinin en sık sonucu CIN dereceleridir:

CIN 1 (Hafif displazi)

  • LSIL ile uyumlu

  • HPV etkisi

  • %60 kendiliğinden düzelir

  • Genelde tedavi edilmez, takip edilir

CIN 2 (Orta derece değişiklik)

  • HSIL grubundadır

  • Müdahale gerekebilir

CIN 3 (Ağır derece değişiklik)

  • Kanser öncesi en ileri basamak

  • LEEP/Konizasyon ile tamamen temizlenir

CIN 3 bile kanser değildir; tedavi edilmediğinde yıllar içinde kansere dönüşebilir.

Biyopsi Nasıl Yapılır? Zor Bir İşlem midir?

Çoğu biyopsi çok kısa ve ağrısızdır.

Servikal biyopsi (rahim ağzı biyopsisi)

  • Kolposkopi sırasında

  • 1–2 saniyelik hafif sıkışma hissi

  • Anestezi gerekmez

Endometrium biyopsisi

  • Rahim içinden ince tüple doku alınır

  • Kasıkta adet sancısı gibi 10–20 saniyelik ağrı olabilir

  • İşlem 1 dakika sürer

Meme tru-cut biyopsisi

  • Lokal anestezi ile tamamen ağrısızdır

  • Ultrason eşliğinde yapılır

Vulva–vajina biyopsisi

  • Lokal anestezi ile alınır

  • 5–10 dakika sürer

Genel olarak biyopsi basit bir işlemdir.

Biyopsi Sonrası Neler Olabilir?

  • Hafif lekelenme

  • Adet sancısı gibi kasık ağrısı

  • Vajinal akıntı

  • Hafif hassasiyet

Aşağıdaki durumlarda doktora gidilmelidir:

  • Şiddetli ağrı

  • Kötü kokulu akıntı

  • 38 derece üzeri ateş

  • Yoğun kanama

Endometrium Biyopsisi ve Patoloji Raporları

Rahim içi biyopsilerde en sık görülen sonuçlar:

1. Sekretuar endometrium / proliferatif endometrium

Normal bulgulardır.

2. Polip

İyi huyludur; histeroskopiyle çıkarılabilir.

3. Basit hiperplazi

Tedavi edilmezse ilerleyebilir.

4. Kompleks hiperplazi

Tedavi gerekir.

5. Atypili hiperplazi

Kanser öncesi durumdur.

6. Endometrium adenokarsinomu

Erken tanıda başarı oranı çok yüksektir.

HPV Biyopsi Sonucunu Nasıl Etkiler?

HPV özellikle CIN 1–2–3’e neden olur.
Patolojide HPV etkisi şu şekilde görülür:

  • Koilositik değişiklik

  • Hücre çekirdeğinde büyüme

  • Yüzeyel hücrelerde anormallik

  • Atipi

HPV 16–18 pozitif olanlarda CIN 2–3 ihtimali daha yüksektir.

Biyopsi Sonucu Kanser Çıkarsa Ne Olur?

Bu durum hastayı korkutsa da rahim ağzı kanseri erken yakalandığında tedavisi başarıyla yapılabilir.

Tedavi seçenekleri:

  • Konizasyon

  • LEEP

  • Histerektomi (ileri evre)

  • Kemoterapi + radyoterapi (bazı evrelerde)

Hastaların çok önemli bir kısmı tamamen iyileşir.

Patoloji Sonuçları Ne Kadar Sürede Çıkar?

Türkiye’de ortalama:

  • Servikal biyopsi → 5–10 gün

  • Endometrium biyopsisi → 7–10 gün

  • Meme biyopsisi → 7–14 gün

Bazı özel boyamalar gerekiyorsa süre uzayabilir.

Biyopsi Sonucunun Gecikmesi Kötü Anlama mı Gelir?

Hayır. Gecikme genellikle:

  • Laboratuvar yoğunluğu

  • Ek boyama ihtiyacı

  • Konsültasyon

  • Teknik işlemler

gibi tamamen teknik nedenlerle olur.

Gecikme hiçbir şeyin kötü gittiği anlamına gelmez.

Hangi Biyopsi Sonuçları Tehlikelidir?

Acil tedavi gerektiren patoloji sonuçları şunlardır:

  • CIN 3

  • Atypili hiperplazi

  • AGC yüksek riskli bulgu

  • Carcinoma in situ

  • İnvaziv kanser

  • Bazı meme patolojileri

Bu durumda tedavi hızlıca planlanır.

Hangi Biyopsi Sonuçları Sık Görülür ve Masumdur?

  • Kronik servisit

  • Koilositoz (HPV etkisi)

  • Basit hiperplazi

  • Polip

  • LSIL

  • CIN 1

Bu bulgular genellikle ilaç veya takip ile düzelir.

Biyopsi ve Fertilite (Doğurganlık)

Çoğu biyopsi doğurganlığı etkilemez.
Rahim ağzı biyopsisi hamileliğe engel değildir.

LEEP veya konizasyon sonrası:

  • Erken doğum riski hafif artabilir

  • Servikal yetmezlik nadiren görülebilir

Bu nedenle işlem deneyimli hekim tarafından yapılmalıdır.

Ağrısız Biyopsi Mümkün mü?

Evet. Kadın hastalıklarında biyopsilerin çoğu:

  • Lokal anestezi

  • Rahim ağzının uyuşturulması

  • Kısa süreli işlem

ile ağrısız gerçekleşir.

Biyopsiden Sonra Cinsel İlişki

İşlem türüne göre değişir:

  • Servikal biyopsi → 5–7 gün

  • Endometrium biyopsisi → 3–5 gün

  • Vulva biyopsisi → dikiş varsa 7–10 gün

Bu süre içinde ilişki önerilmez.

Patoloji Raporunda “Temiz” Ne Demektir?

Rapor temizse:

  • Kanser yok

  • CIN yok

  • Atipi yok

  • Enfeksiyon dışında bozukluk yok

  • İyi huylu sonuç

demektir.

Bu durumda takip yeterlidir.

Patoloji Hatalı Olabilir mi?

Nadir de olsa olabilir.
Bu durumda:

  • Aynı örnek tekrar değerlendirilir

  • Bloklar yeniden kesilir

  • Gerekirse başka merkeze gönderilir

Genellikle doğru tanı konur.

Biyopsi Sonuçları Psikolojik Olarak Zorlayabilir

Hastaların büyük çoğunluğu sonucu beklerken:

  • Kaygı yaşar

  • Uykusuzluk çeker

  • En kötü senaryoyu düşünür

Bu durum çok normaldir.
Oysa biyopsi sonuçlarının büyük çoğunluğu iyi huyludur ve düzenli takip ile tamamen kontrol altına alınabilir.

Sonuç

Biyopsi ve patoloji, kadın sağlığında kesin tanıya ulaşmak için en güvenilir ve bilimsel yöntemlerdir. Smear, HPV, ultrason veya muayene bulgularıyla şüphe duyulduğunda biyopsi yapılması, kanser dahil pek çok hastalığın erken evrede yakalanmasını sağlar. Patoloji raporu tanıyı kesinleştirir ve tedavinin yol haritasını çizer. Biyopsi işlemleri kısa, güvenli ve çoğu zaman ağrısızdır; patoloji sonuçlarının büyük kısmı iyi huyludur. Erken teşhis sayesinde tedavi başarı oranları çok yüksektir. Unutulmamalıdır ki biyopsi, hastalığı kesinleştirmek için değil, çoğu zaman kanseri ekarte etmek için yapılır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit   https://jinopdrsezgindursun.com/