Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doğum Kontrol İğnesi Rehberi

Doğum kontrol yöntemleri arasında en pratik, en etkili ve uzun süreli koruma sağlayan seçeneklerden biri doğum kontrol iğneleridir. Özellikle unutkanlığı olan, her gün hap kullanmak istemeyen, spirale sıcak bakmayan veya düzenli ve güvenilir bir yöntem arayan kadınlarda doğum kontrol iğnesi hem güvenli hem konforludur. Türkiye’de ve dünyada milyonlarca kadın tarafından kullanılan bu yöntem, doğru hastada son derece başarılı sonuçlar verir. Doğum kontrol iğnesi; aylık veya üç aylık formları olan, yumurtlamayı durduran ve gebeliği büyük oranda engelleyen bir yöntemdir. Lohusalık, emzirme, polikistik over, endometriozis ve adet düzensizliği gibi birçok durumda da etkili bir tedavi aracı olarak kullanılabilir.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Doğum Kontrol İğnesi Nedir? Nasıl Çalışır?

Doğum kontrol iğnesi, içeriğinde hormon bulunan ve cilt altına veya kas içine uygulanan uzun etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Hormon türüne göre farklı şekillerde çalışabilir ancak temel etki mekanizmaları şunlardır:

Yumurtlamayı durdurur
Rahim ağzı salgısını kalınlaştırarak spermin geçişini zorlaştırır
Rahim iç tabakasını incelterek yerleşmeyi engeller

Bu üçlü mekanizma bir araya geldiğinde gebelik oluşma ihtimali %99’a kadar düşer.

İğneler iki ana gruba ayrılır:

Aylık iğne (Östrojen + progesteron içerir)
3 aylık iğne (Sadece progesteron içerir)

İki formun mekanizması benzer olsa da kullanım alanları ve yan etki profilleri farklıdır.

Doğum Kontrol İğnelerinin Türleri

1. Aylık Doğum Kontrol İğnesi

İçerik: Östrojen + progesteron
Etki süresi: 30 gün
Kimlere uygun?

Adeti düzenli olan
Emzirmeyen
Östrojen kullanmasında sakınca olmayan kadınlar
Avantajı: Adet düzeni daha öngörülebilir.
Dezavantajı: Emziren kadınlara önerilmez.

2. 3 Aylık Doğum Kontrol İğnesi (Depo-Provera tipi)

İçerik: Sadece progesteron
Etki süresi: 90 gün
Kimlere uygun?

Emziren anneler
Östrojen kullanamayanlar
Adet düzensizliği olanlar
Polikistik over sendromu (PCOS)
Endometriozis
Şiddetli adet sancısı çeken kadınlar

Avantajları:

Çok yüksek koruma
Emziren annelerde güvenli
Uzun süre etki
Adet sancısını azaltır

Dezavantajları:

Adet düzensizliği daha sık görülür
Uzun süre adet görememe olabilir

Doğum Kontrol İğnesi Ne Kadar Etkili?

Doğru uygulandığında etkinlik %99–99,7’dir.
Bu oran:

Kondomdan daha yüksek
Hapla eşit veya daha yüksek
Spiralle hemen hemen aynı

En güvenilir yöntemlerden biridir.

Ne Zaman Koruma Sağlamaya Başlar?

Adetin ilk 5 günü içinde yapılırsa hemen koruma sağlar.
Döngünün diğer dönemlerinde yapılırsa ilk 7 gün ek korunma önerilir.

Doğum Kontrol İğnesi Kimler İçin Uygundur?

Aşağıdaki durumlarda oldukça uygundur:

Günlük hap kullanmakta zorlananlar
Uzun süreli, unutmasız koruma isteyenler
Emziren anneler (3 aylık form)
Endometriozisi olanlar
Polikistik over (PCOS) hastaları
Şiddetli adet sancısı yaşayanlar
Aşırı adet kanaması olanlar
En güvenilir korunmayı arayanlar
Spiral istemeyenler
Tüpleri bağlatmadan uzun süreli çözüm isteyen kadınlar

Kimlere Uygun Değildir?

Aşağıdaki durumlarda dikkatli kullanılmalıdır:

Pıhtılaşma bozukluğu
Damar tıkanıklığı öyküsü
Meme kanseri
Nedeni bilinmeyen vajinal kanama
Ciddi karaciğer hastalığı

Aylık iğne östrojen içerdiği için özellikle pıhtı riskinde uygun değildir.
Üç aylık progesteron iğnesi birçok hastada çok daha güvenlidir.

Doğum Kontrol İğnesi Nasıl Yapılır? İşlem Acıtır mı?

İğne basit bir enjeksiyon işlemidir.

Yapılış şekli:

Basen kasına veya kolun arka kısmına uygulanır
İşlem 5–10 saniye sürer
Acı minimaldir
Sonrasında günlük yaşama hemen dönülür

Bazı kadınlar enjeksiyon yerinde hafif ağrı veya kızarıklık yaşayabilir; bu geçicidir.

Doğum Kontrol İğnesinin Avantajları

1. Çok yüksek gebelik koruması

Doğru kullanıcılarda neredeyse istenmeyen gebelik sıfıra yakın olur.

2. Unutma riski yoktur

Doğum kontrol hapında olduğu gibi her gün kullanma zorunluluğu yoktur.

3. Emziren annelerde güvenlidir

Üç aylık form östrojen içermediği için süt üretimini bozmaz.

4. Adet sancısını azaltır

Rahim iç tabakasının incelmesi ağrıyı belirgin azaltır.

5. Endometriozis tedavisinde etkilidir

Ağrıyı, kanamayı ve odak aktivitesini azaltır.

6. Aşırı kanamayı durdurur

Uzun süren veya yoğun adet kanaması olan hastalarda çözüm olabilir.

7. Gizlilik sağlar

Her gün kullanılan yöntemlerden farklı olarak dışarıdan anlaşılmaz.

Doğum Kontrol İğnesinin Dezavantajları

1. Adet düzensizliği

Özellikle 3 aylık iğnede daha sık görülür:

Uzun süre adet görememe
Ara kanamalar
Lekelenme

Bu durum zararlı değildir; sadece hormonun rahim iç tabakasını inceltmesinden kaynaklanır.

2. Kilo artışı

Her kadında olmaz.
En çok üç aylık iğnede görülebilir ancak bilimsel çalışmalar kilo artışının kişiye özgü olduğunu göstermektedir.

3. Kesildikten sonra doğurganlığın geç geri dönmesi

Üç aylık iğnede yumurtlamanın geri dönmesi 3–9 ay sürebilir.

4. Memede hassasiyet veya baş ağrısı

Genellikle ilk aylarda görülür ve geçicidir.

5. Enjeksiyon bölgesinde ağrı

Hafif ve geçicidir.

Doğum Kontrol İğnesi Adeti Keser mi?

Evet, özellikle üç aylık iğne uzun süre adet görmeyi durdurabilir.
Bu tıbbi olarak zararsızdır; tam tersine rahim iç tabakası ince kaldığı için pek çok hastalık riskini azaltır:

Endometriozis
Aşırı adet kanaması
Kansızlık
Rahim içi polip oluşumu

Birçok kadın adet görmemeyi rahatlık olarak ifade eder.

Emzirme Döneminde Doğum Kontrol İğnesi Kullanılır mı?

Evet.
3 aylık doğum kontrol iğnesi emzirme döneminin en güvenli yöntemlerinden biridir.

Süt üretimini azaltmaz
Anne sütüne geçmez
Bebek gelişimini etkilemez

Aylık iğne östrojen içerdiği için lohusalık ve emzirme döneminde önerilmez.

Doğum Kontrol İğnesi Ne Zaman Başlanmalıdır?

Başlama zamanı gebeliğin olmamasına göre belirlenir:

Adetin ilk 5 günü → aynı gün tam koruma
Sezaryen sonrası → 6 hafta
Normal doğum sonrası → 6 hafta
Gebelik testi negatifse → herhangi bir gün başlanabilir (7 gün ek korunma gerekir)

Doğum Kontrol İğnesi Kısırlık Yapar mı?

Hayır.
İğne kesildiğinde doğurganlık tamamen geri döner.

Sadece üç aylık formda yumurtlamanın geri dönmesi 3–9 ay sürebilir.
Bu nedenle yakın gebelik planlayanlara aylık iğne veya başka yöntemler daha uygundur.

Doğum Kontrol İğnesi Kanser Riskini Artırır mı?

Hayır.
Bilimsel çalışmalar progesteron iğnelerinin:

Rahim içi kanseri azalttığını
Yumurtalık kanseri riskini azalttığını
Meme kanseri riskini artırmadığını

göstermektedir.

Östrojen içeren aylık iğneler bazı gruplarda dikkatli seçilir.

Doğum Kontrol İğnesi Cinsel İstekte Azalma Yapar mı?

Kadından kadına değişir.
Büyük çoğunlukta olumsuz bir etki olmaz.
Bazı kadınlarda adet düzensizliği ve hormon değişimlerine bağlı geçici libido düşüklüğü olabilir.

Eğer uzun süreli olursa yöntem değiştirilebilir.

Doğum Kontrol İğnesinin Yan Etkileri

Yan etkiler genellikle hafiftir ve zamanla azalır.

Yaygın yan etkiler

Adet düzensizliği
Lekelenme
Meme hassasiyeti
Baş ağrısı
Hafif kilo artışı
Ruhsal dalgalanma
Ciltte değişiklik

Nadir yan etkiler

Enjeksiyon bölgesinde morluk
Alerjik reaksiyon
Tansiyon değişiklikleri

Her yan etki kişiye özel değerlendirilmelidir.

Doğum Kontrol İğnesi Nasıl Bırakılır?

İğne bir sonraki doz zamanı geldiğinde yapılmayarak bırakılır.
Hormon etkisi doğal olarak azalır.

Doğurganlık ne zaman döner?

Aylık iğnede → 1–3 ay
Üç aylık iğnede → 3–9 ay

Bazı kişilerde daha hızlı geri döner.

Sık Sorulan Sorular

“İğneyi geciktirirsem ne olur?”
Etki azalır.
Aylık iğne 30 günü, üç aylık iğne 90 günü geçmemelidir.

“İğne yapıldığında ilişki serbest mi?”
Adetin ilk 5 günü içinde yapıldıysa evet.
Diğer günlerde ilk 7 gün korunmak gerekir.

“Kilo kesin yapar mı?”
Hayır, bilimsel olarak kesin değildir.

“İğne süresince adet görmezsem zararı olur mu?”
Hayır. Rahim içi tabakası koruyucu şekilde ince kalır.

“Spiral mi, iğne mi daha iyi?”
Kişiye göre değişir.
İğne daha pratik ve gizlidir; spiral daha uzun süreli ve geri dönüşü hızlıdır.

“İğne kesilince hamile kalamaz mıyım?”
Kalınır.
Sadece 3 aylık iğnede dönüş biraz gecikebilir.

“Ergenlik döneminde yapılır mı?”
Gençlerde endometriozis veya dismenore için tedavi amaçlı kullanılabilir.

Doğum Kontrol İğnesi – Hangi Hasta İçin En Doğru Seçim?

En uygun adaylar:

Her gün ilaç kullanmak istemeyenler
Emziren anneler
Endometriozis hastaları
Şiddetli adet sancısı olanlar
Aşırı kanaması olanlar
Spiral istemeyenler
Çok güvenilir koruma arayanlar

Gebelik düşünmeyen ve uzun süreli koruma isteyen kadınlar için mükemmel bir seçenektir.

Sonuç

Doğum kontrol iğnesi, güvenilir, pratik ve uzun süre koruma sağlayan etkili bir yöntemdir. Aylık ve üç aylık formları sayesinde her kadının ihtiyacına uygun seçenek sunar. Emziren annelerde güvenle kullanılabilmesi, adet sancılarını azaltması, endometrioziste etkili olması ve günlük kullanım gerektirmemesi büyük avantajdır. Düzenli uygulandığında gebeliği %99’a kadar engeller ve birçok kadında sosyal, cinsel ve günlük yaşam konforunu artırır. Doğru hasta seçimi ve düzenli takip ile doğum kontrol iğneleri hem güvenli hem de uzun dönem ideal bir korunma yöntemidir.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit https://jinopdrsezgindursun.com/