Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doğum Kontrol & Spiral – İmplant Rehberi

Doğum kontrol yöntemleri, kadınların üreme sağlığını planlı ve güvenli şekilde yönetebilmesi için modern tıbbın sunduğu en önemli araçlardan biridir. Günümüzde yöntemler yalnızca gebeliği önlemekle kalmaz; aynı zamanda adet düzenini iyileştirmek, sancıyı azaltmak, hormon dengesini düzenlemek ve kadın sağlığına uzun dönem fayda sağlamak amacıyla da kullanılır. Bu rehberde en güvenilir uzun süreli yöntemlerden olan spiral (RİA) ve implant detaylı şekilde ele alınmaktadır. Her iki yöntem de yüksek etkililik, kullanım kolaylığı, uzun süreli koruma ve günlük hayatı etkilemeyen özellikleriyle milyonlarca kadın tarafından tercih edilir. Spiral ve implant birbirinden farklı mekanizmalarla çalışır; doğru seçim tamamen kişinin ihtiyaçlarına, sağlık öyküsüne ve beklentilerine bağlıdır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Doğum Kontrolünde Neden Uzun Süreli Yöntemler Tercih Edilir?

Uzun etkili reversible yöntemler (LARC), “unutmadan koruma” sağladıkları için tıpta en etkili gebelik önleme seçenekleri olarak kabul edilir. Uzun süreli yöntemlerin avantajları:

Günlük ilaç kullanma zorunluluğu yoktur
Kullanıcı hatası minimumdur
3–10 yıl koruma sağlar
Doğurganlık yöntem bırakılınca hızlı döner
Emziren annelerde güvenlidir
Gizlilik sağlar
Hormonsuz seçenek mevcuttur

Bu yöntemler, özellikle genç kadınlar, emziren anneler, yoğun çalışanlar ve “bana pratik bir korunma lazım” diyenler için idealdir.

Spiral (RİA) Nedir?

Spiral, rahim içine yerleştirilen, uzun süre koruma sağlayan küçük T şeklinde bir cihazdır. İki ana tipi vardır:

1. Hormonlu Spiral (Levonorgestrel içeren)

Etki süresi: 3–5 yıl
Rahim iç tabakasını inceltir
Adet kanamasını azaltır
Adet sancısını azaltır
Gebelikten %99 korur

2. Bakırlı Spiral

Hormonsuzdur
Etki süresi: 10 yıla kadar
Spermler üzerinde toksik etki yaparak döllenmeyi engeller
Emziren annelerde güvenlidir
Hormon kullanmak istemeyenler için ideal

Her iki spiral de son derece güvenlidir; seçim kişinin ihtiyaçlarına göre yapılır.

Spiral Nasıl Koruma Sağlar?

Etki mekanizmaları farklı olsa da temel amaç döllenmeyi engellemektir:

Hormonlu Spiralde

Rahim iç tabakası incelir → gebelik yerleşemez
Rahim ağzı salgısı kalınlaşır → sperm geçemez
Sperm hareketi baskılanır
Yumurtlamayı bazı kadınlarda azaltabilir

Bakırlı Spiralde

Bakır iyonları spermler için toksiktir
Sperm yumurtaya ulaşamaz
Rahim ortamı spermin yaşamasına uygun değildir
Döllenme gerçekleşse bile yerleşme mümkün değildir

Her iki tip de çok yüksek gebelikten korunma sağlar.

Spiral Kimler İçin Uygundur?

Uzun süreli koruma isteyenler
Günlük ilaç kullanmayı sevmeyenler
Emziren anneler
Östrojen kullanması sakıncalı olanlar
Polikistik over hastaları
Şiddetli adet kanaması yaşayanlar (hormonlu spiral)
Hormonsuz korunma isteyenler (bakır spiral)
Çok doğum yapmış kadınlar
İlaç uyumu zayıf olan genç kadınlar

Spiral Kimler İçin Uygun Değildir?

Aktif pelvik enfeksiyonu olanlar
Sebebi bilinmeyen rahim içi kanaması olanlar
Büyük rahim içi myomu olanlar
Rahim içi şekil bozukluğu (septum, bicornis vb.)

Spiral Takılması Ağrılı mıdır? İşlem Nasıl Yapılır?

Spiral takılması 3–5 dakikalık basit bir işlemdir.

Aşamalar:

Muayene ile rahim pozisyonu belirlenir
Vajina antiseptik ile temizlenir
Rahim ağzı hafifçe tutulur
Spiral ince bir tüp ile rahim içine yerleştirilir
İpler dışarıda 2 cm bırakılır

Ağrı durumu:

Doğum yapmış kadınlarda çok hafif
Doğum yapmamışlarda birkaç saniyelik regl sancısı gibi

İşlem sonrası 1–2 gün adet sancısına benzer ağrı olabilir.

Spiral Ne Zaman Takılabilir?

Adetin ilk günlerinde
Normal doğumdan 6 hafta sonra
Sezaryenden 8 hafta sonra
Kürtaj sonrası hemen
Herhangi bir gün (gebelik yoksa)

Emziren annelerde hormonlu spiral de bakırlı spiral de güvenlidir.

Spiral Takıldıktan Sonra Neler Normaldir?

İlk 1 ay kasık ağrısı
Ara kanama
Hafif lekelenme
Adet miktarında değişiklik

Hormonlu spiralde kanama birkaç ay içinde çok azalır veya tamamen kesilebilir.

Spiral Kayması Gerçekten Sık mıdır?

Hayır. Doğru teknikle yerleştirildiğinde kayma oranı çok düşüktür.
Kayma riskini artıranlar:

İlk 6 hafta
Çok yoğun adet
Rahim içi enfeksiyon
Rahim şekil bozukluğu

Kontrolde ultrason ile spiral yeri teyit edilir.

Hormonlu Spiral ve Kanama Düzenine Etkisi

Hormonlu spiral kadınlar tarafından en çok bu özelliği nedeniyle tercih edilir:

Kanamayı %90 azaltır
Adet sancısını azaltır
Kansızlığı düzeltir
Endometriozis ve adenomyosis ağrısını azaltır

Birçok kadın 1 yıl içinde neredeyse tamamen adet görmemeye başlar.
Bu durum tıbben zararsızdır ve rahim iç tabakası koruyucu şekilde ince kalır.

Bakırlı Spiral ve Kanama Düzeni

Bakırlı spiral hormon içermez.
Bazı kadınlarda:

Adet miktarı artabilir
Adet süresi uzayabilir
Adet sancısı artabilir

Bu nedenle aşırı kanaması olan kadınlarda hormonlu spiral daha uygundur.

Spiral Ne Kadar Etkili?

Hormonlu spiral → %99,5
Bakırlı spiral → %99

Doğum kontrol hapından, kondomdan ve iğneden daha güvenilirdir.
Etkinlik yalnızca tüp ligasyonu (tüp bağlama) ile benzerdir.

Spiral Takıldıktan Sonra Cinsellik

Cinsel ilişkiyi etkilemez
İpler eş tarafından hissedilmez
Cinsel isteği azaltmaz
Vajina içinde his oluşturmaz

Spiral vajinanın içinde değil, rahmin içindedir; günlük yaşamı etkilemez.

Spiral Düşer mi? Düşerse Ne Anlaşılır?

Spiral düşmesi nadirdir.

Belirtiler:

Kanama artışı
Kasık ağrısı
İpleri hissedememe
Beklenmedik akıntı

Düşerse ultrasonla görülür. Yeni spiral hemen takılabilir.

Spiral Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır?

Çok kolay bir işlemdir:

Muayene masasında yapılır
İp nazikçe çekilir
Rahimden saniyeler içinde çıkar

Ağrı minimaldir ve çoğu kadın hiçbir şey hissetmediğini söyler.

Doğurganlık Spiral Çıkarılınca Hemen Döner mi?

Evet.
Spiral çıkarıldıktan sonraki ilk ay bile gebelik gerçekleşebilir.
Uzun süreli kullanım doğurganlığı etkilemez.

İmplant (Doğum Kontrol Çubuğu) Nedir?

İmplant, kolun iç yüzüne yerleştirilen ince, esnek bir doğum kontrol çubuğudur. Progesteron hormonu içerir ve 3 yıl boyunca düzenli dozda hormon salgılar.

Avantajları:

3 yıl koruma
%99 üzeri etkinlik
Emziren annelerde güvenli
Günlük kullanım gerektirmez
İlaç almayı unutanlar için ideal
İlişkiyi kesintiye uğratmaz

İmplant en güvenilir doğum kontrol yöntemlerinden biridir.

İmplant Nasıl Takılır?

İşlem 5 dakika sürer:

Kolun iç tarafı uyuşturulur
İnce bir aletle çubuk cilt altına yerleştirilir
Bandaj yapılır
Günlük hayata hemen dönülür

İmplant cilt altında hissedilebilir ama görünmez.

İmplant Nasıl Korur?

Yumurtlamayı büyük oranda durdurur
Rahim ağzı salgısını kalınlaştırır
Rahim iç tabakasını inceltir

Bu üçlü mekanizma gebeliği %99’dan fazla engeller.

İmplant Kimler İçin İdeal?

Günlük hap kullanamayan
Emziren
Spirale uygun olmayan
Şiddetli adet sancısı veya düzensiz adet yaşayan
En pratik yöntemi arayan
Gizliliğe önem veren
Uzun süreli koruma isteyen

İmplant genç yaş grubunda da oldukça idealdir.

İmplant Yan Etkileri

En sık görülen:

Adet düzensizliği
Lekelenme
Ara kanama

Bazı kadınlarda adet tamamen kesilebilir; bu zararsızdır.

Diğer olası yan etkiler:

Kilo değişikliği
Meme hassasiyeti
Ruhsal dalgalanma
Baş ağrısı

Yan etkiler kişiye göre değişir.

İmplant Ne Zaman Etki Gösterir?

Adetin ilk 5 günü içinde takılırsa → hemen koruma
Diğer günlerde → 7 gün ek korunma önerilir

İmplantın Çıkarılması

Cilt lokal anestezi ile uyuşturulur
3–5 mm’lik küçük kesi yapılır
Çubuk çıkarılır

Doğurganlık birkaç hafta içinde geri döner.

Spiral mi, İmplant mı? – Hangisi Daha İyi?

Her iki yöntem de çok güvenilir ve pratiktir.
Ancak seçim tamamen kişisel ihtiyaçlara bağlıdır.

Spiral Daha Uygundur Eğer:

Uzun süre (5–10 yıl) koruma isteniyorsa
Adet sancısı varsa (hormonlu spiral)
Aşırı kanama varsa (hormonlu spiral)
Hormonsuz korunma tercih ediliyorsa (bakırlı spiral)
“Bir kez takılsın hiç uğraşmayayım” deniyorsa

İmplant Daha Uygundur Eğer:

Kolay ve hızlı bir yöntem isteniyorsa
Hormona düşük dozda maruz kalmak isteniyorsa
Adet düzensizliği tolere ediliyorsa
Emziriliyorsa
Spiral için anatomik engel varsa
Gizlilik önemliyse

Spiral ve İmplant – Sık Sorulan Sorular

“Hangisi daha güvenli?”
Her ikisi de %99 üzeri güvenlidir.

“Hangisi daha ekonomik?”
Spiral daha uzun süre koruduğu için uzun vadede ekonomiktir.

“Spiral kilo yapar mı?”
Hayır. Hormonlu spiralde bile kilo artışı beklenmez.

“İmplant cinsel isteği azaltır mı?”
Genellikle hayır; kişiye bağlı olarak değişebilir.

“İmplant hamileliği engellemezse tehlikeli mi?”
Çok nadirdir; engellemediği durumda bile ektopik risk diğer halktan daha fazla değildir.

“Spiral taktırmak için doğum yapmış olmak şart mı?”
Hayır. Doğum yapmamış kadınlara da takılabilir.

“Adet düzensizliği yaşayan biri hangisini seçmeli?”
Hormonlu spiral düzenleyici etki açısından daha üstün olabilir.

Sonuç

Spiral ve implant, modern tıbbın sunduğu en güvenilir doğum kontrol yöntemleri arasında yer alır. Uzun süreli, pratik ve yüksek koruma sağlayan bu yöntemler hem yaşam kalitesini artırır hem de kullanıcı hatasını ortadan kaldırır. Spiral, hormonlu ve hormonsuz seçenekleriyle geniş bir kullanım alanı sunarken implant özellikle pratikliği, emziren annelerde güvenliği ve 3 yıl boyunca kesintisiz koruma sağlamasıyla öne çıkar. Her iki yöntem de doğru hasta seçimi ve düzenli takip ile güvenli, etkili ve konforlu bir korunma sağlar.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit https://jinopdrsezgindursun.com/