HPV Aşısı (2025): Kanıtlar, Doz Şemaları ve Türkiye’de Uygulama
HPV (Human Papilloma Virus), cinsel yolla en sık bulaşan enfeksiyonlardan biridir. Dünya genelinde kadınlarda rahim ağzı (serviks) kanserinin en önemli nedeni, erkeklerde de penis ve orofarenks kanserleriyle ilişkilidir. HPV aşısı, bu kanserlere karşı en güçlü koruyucu yöntem olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda genital siğillerin de büyük oranda önüne geçer.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34 ATAŞEHİR/ İSTANBUL
HPV Nedir ve Neden Aşılanmalıyız?
HPV’nin 200’den fazla tipi tanımlanmıştır. Bunların bazıları düşük risklidir ve siğil yapar; bazıları ise yüksek risklidir ve kansere yol açabilir. En sık görülen yüksek risk tipleri 16 ve 18’dir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre serviks kanserlerinin yaklaşık %70’i bu iki tipten kaynaklanır.
HPV aşısı, virüsün neden olduğu bu kanserleri ve lezyonları önlemeye yardımcı olur. Aşılama sayesinde hem bireysel sağlık korunur hem de toplum genelinde HPV’nin yayılımı azalır.
HPV Aşısı Hangi Hastalıklardan Korur?
HPV aşısı sadece rahim ağzı kanserinden değil, HPV’nin neden olduğu birçok farklı hastalıktan korur. Bu nedenle kapsamlı bir halk sağlığı yatırımıdır.
-
Rahim ağzı (serviks) kanseri
-
Vajina ve vulva kanserleri
-
Anüs kanseri
-
Penis kanseri
-
Ağız ve boğaz (orofarenks) kanserleri
-
Genital siğiller
Bu hastalıkların büyük kısmı önlenebilirken, düzenli taramalarla birlikte aşı uygulandığında toplumdaki risk minimuma iner.
Hangi HPV Aşıları Mevcut?
Dünya genelinde üç tip HPV aşısı kullanılır:
-
Bivalan (2’li aşı): HPV 16 ve 18’e karşı koruma sağlar.
-
Quadrivalan (4’lü aşı): HPV 6, 11, 16 ve 18’e karşı koruma sağlar.
-
Nonavalent (9’lu aşı): Daha geniş kapsama sahiptir; HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58’e karşı korur.
Türkiye’de en sık kullanılanlar 4’lü ve 9’lu aşılardır. Özellikle 9’lu aşı, geniş tip koruması nedeniyle tercih edilmektedir.
HPV Aşısı Kimlere Önerilir?
HPV aşısı hem kadınlara hem erkeklere uygulanabilir. En yüksek fayda, cinsel aktivite başlamadan önce yapıldığında görülür. Ancak ileri yaşlarda da aşı faydalıdır.
Önerilen yaş grupları:
-
Kız ve erkek çocuklar: 9–14 yaş arasında en güçlü bağışıklık yanıtı elde edilir.
-
Genç erişkinler: 15–26 yaş arasında yapılması önerilir.
-
27–45 yaş arası yetişkinler: Rutin önerilmez; ancak doktorla görüşülerek kişisel risklere göre yapılabilir.
HPV sadece kadınları ilgilendiren bir virüs değildir. Erkeklerde de siğillere ve kansere yol açabilir. Bu nedenle erkeklerin de aşılanması toplum sağlığı açısından son derece önemlidir.
HPV Aşısı Kaç Doz Yapılır?
HPV aşısının doz sayısı kişinin yaşına ve bağışıklık durumuna göre değişir.
-
9–14 yaş arası: 2 doz (0 ve 6. ay). Eğer iki doz arası süre 5 aydan kısa olursa, 3. doz eklenir.
-
15 yaş ve üzeri: 3 doz (0, 1–2. ay ve 6. ay).
-
Bağışıklığı baskılanmış bireyler: Her yaşta 3 doz önerilir.
Son yıllarda yapılan araştırmalar tek doz HPV aşısının da belirli yaş gruplarında etkili olabileceğini göstermiştir. Dünya Sağlık Örgütü, 9–20 yaş arasındaki bireylerde tek doz uygulamanın bazı ülkelerde kabul edilebileceğini belirtmiştir. Ancak Türkiye’de henüz standart uygulama çok dozlu şemadır.
HPV Aşısı Güvenli mi?
HPV aşısı güvenliği milyonlarca uygulama ile kanıtlanmış bir aşıdır. Yan etkiler genellikle hafif ve geçicidir:
-
Enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık veya şişlik
-
Hafif ateş
-
Baş ağrısı, yorgunluk
Ciddi yan etkiler çok nadirdir. Dünya Sağlık Örgütü ve CDC (ABD Hastalık Kontrol Merkezi) HPV aşısının güvenle uygulanabileceğini belirtmektedir.
Hamilelikte yapılması önerilmez, ancak doğumdan sonra güvenle uygulanabilir. Emzirme döneminde ise aşıya engel yoktur.
Türkiye’de HPV Aşısı 2025
Türkiye’de HPV aşısı henüz ulusal aşı takviminde yer almamakla birlikte, Sağlık Bakanlığı 2025 yılı sonunda programa dahil edileceğini açıklamıştır. Bu, özellikle ergen yaş grubundaki çocuklar için ücretsiz erişim olanağı anlamına gelmektedir.
Bunun yanı sıra İstanbul ve Ankara Büyükşehir Belediyeleri 2024 yılında HPV aşısını ücretsiz sunmaya başlamıştır. Bu programlar özellikle sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bireyleri hedeflemiş, erişimi artırmıştır.
Özel hastaneler, klinikler ve muayenehanelerde ise HPV aşısı uzun süredir güvenle uygulanmaktadır. 2025 yılı itibarıyla tek doz fiyatı marka ve merkeze göre değişmekle birlikte 2.500–3.500 TL arasındadır.
HPV Aşısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
HPV aşısı cinsel ilişkiden sonra faydalı olur mu?
Evet. Daha önce HPV ile karşılaşılmış olsa bile, aşı diğer tiplere karşı koruma sağlar.
HPV aşısı olduktan sonra smear testine gerek var mı?
Evet. Aşılı bireylerde de düzenli serviks taraması (smear veya HPV DNA testi) devam etmelidir.
HPV aşısı erkeklere de yapılmalı mı?
Kesinlikle evet. Erkeklerde genital siğil ve HPV’ye bağlı kanserlerin önlenmesinde etkilidir.
HPV aşısı kısırlığa yol açar mı?
Hayır. Bilimsel çalışmalarda aşı ile kısırlık arasında herhangi bir bağlantı bulunmamıştır.
Hamilelikte yapılır mı?
Hayır, hamilelikte uygulanmaz. Doğum sonrası güvenle yapılabilir.
Sonuç
HPV aşısı, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere HPV’ye bağlı birçok hastalıktan korunmanın en etkili yoludur. Düzenli tarama programları ile birlikte uygulandığında toplum sağlığını ciddi şekilde korur. Türkiye’de ulusal programa alınmasıyla birlikte daha geniş kitlelere ulaşması beklenmektedir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34 ATAŞEHİR/ İSTANBUL
Meta Açıklama:
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/atasehir-hpv-testi/