Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

İDRAR KAÇIRMA OPERASYONLARI REHBERİ

İdrar kaçırma, kadınlarda en yaygın görülen fakat çoğu zaman konuşulmayan sağlık sorunlarından biridir. Özellikle doğum yapmış, menopoz dönemine girmiş, kilolu, kronik öksürük yaşayan ya da ağır iş yapan kadınlarda idrar kaçırma oranı çok yüksektir. Kadınların önemli bir kısmı bu sorunu “normal” sanarak doktora başvurmaz, oysa modern jinekolojik cerrahi sayesinde idrar kaçırma büyük oranda tedavi edilebilir bir durumdur. Özellikle stress tipi idrar kaçırma (öksürme, hapşırma, gülme sırasında kaçırma) cerrahiyle kalıcı olarak çözülebilir. Doğru tanı, doğru hasta seçimi ve doğru operasyon tekniği ile başarı oranı %90’a kadar çıkmaktadır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

İDRAR KAÇIRMA NEDİR? TİPLERİ NEDİR?

İdrar kaçırma (üriner inkontinans), kişinin kontrolü dışında idrarını tutamaması ve istemsiz idrar akışı yaşamasıdır. Üç ana tipi vardır:

1) STRES TİPİ İDRAR KAÇIRMA

Öksürme
Hapşırma
Gülme
Yürüme–koşma
Ağırlık kaldırma
Merdiven çıkma

gibi karın içi basıncını artıran durumlarda idrar kaçağı olur.

Neden olur?
Pelvik tabanın zayıflaması, mesane boynunu destekleyen bağ dokularının gevşemesi ve doğum travması temel nedenlerdir.

Cerrahi tedaviye en iyi yanıt veren tiptir.

2) SIKIŞMA TİPİ (ACİL TİP) İDRAR KAÇIRMA

Tuvalete yetişemeden idrar kaçmasıdır. Altta yatan neden:

Aşırı aktif mesane
Mesane kaslarının kontrolsüz kasılması

Bu tipte cerrahi genellikle çözüm değildir.

3) MİKST TİP (KARIŞIK TİP) İDRAR KAÇIRMA

Hem stres hem sıkışma tipi birlikte görülür.

Mikst tipte genellikle önce stres komponent cerrahiyle düzeltilir, ardından ilaç veya egzersiz ile sıkışma tipi kontrol edilir.

İDRAR KAÇIRMA NEDEN OLUR?

Normal doğum sayısının fazla olması
Zor ve müdahaleli doğumlar
Gebelikte ağır bebek
Menopoz (östrojen eksikliği)
Fazla kilo
Kronik kabızlık
Kronik öksürük (KOAH, astım)
Sigara
Pelvik taban kaslarının zayıflığı

Kadınların %30–40’ında yaşam boyu en az bir kez idrar kaçırma görülmektedir.

CERRAHİ TEDAVİ KİMLERE UYGUN?

Aşağıdaki durumlarda cerrahi ilk tercih olabilir:

Öksürme, gülme, koşma ile idrar kaçırma
Vajinal muayenede mesane boynu desteğinin zayıflığı
Stres tipi testlerin pozitif olması
İlaç ve egzersizlere yanıt alınamaması
Kalıcı çözüm isteği
Yaşam kalitesini ciddi bozan durumlar

Orta–ağır stres tipi idrar kaçırmada cerrahi başarı oranı %85–95’tir.

İDRAR KAÇIRMA AMELİYATLARI NELERDİR?

Kadınlarda en sık uygulanan 4 ana cerrahi yöntem vardır:

TOT ameliyatı (Transobturator Tape)
TVT ameliyatı (Tension-Free Vaginal Tape)
Burch ameliyatı (Laparoskopik/suprapubik yaklaşım)
Mini sling teknikleri

Bunların hepsi stress tipi idrar kaçırmayı düzeltmede etkilidir; seçim hastanın anatomisine göre yapılır.

Aşağıda her biri bilimsel ve klinik açıdan ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.

TOT AMELİYATI (TRANSOBTURATOR TAPE) – EN SIK UYGULANAN CERRAHİ

TOT ameliyatı tüm dünyada ve Türkiye’de en sık yapılan stres tipi idrar kaçırma operasyonudur.

NASIL YAPILIR?

Vajinadan 1–1,5 cm’lik küçük bir kesi yapılır
Mesane boynunun altına özel bir yama–bant yerleştirilir
Bant obturator açıklığından dışarı çıkar
Bant gergin bırakılır (gerilimsiz sling)
Vajina kapatılarak işlem tamamlanır

SÜRE

Yaklaşık 15–20 dakika.

ANESTEZİ

Genellikle spinal (belden uyuşturma) anestezi.

HASTANEDE KALIŞ

Aynı gün çıkış mümkündür.

AVANTAJLARI

Başarı oranı %85–90
Kesilerin çok küçük olması
Normal yaşama hızlı dönüş
Güvenli teknik
Mesane delinme riski TVT’ye göre daha az

KİMLERE UYGUN?

Orta dereceli stres tipi idrar kaçırma
Vajinal doğum öyküsü olanlar
Aşırı kilo problemi olmayan hastalar

TVT AMELİYATI (TENSION-FREE VAGINAL TAPE)

TOT’un bir diğer varyantıdır ancak bant bu kez retropubik alandan, yani kasık üzerinden çıkar.

NASIL YAPILIR?

Vajinadan yapılan küçük kesi ile bant geçirilir
Bant kasık bölgesinden yukarı çıkarılır
Mesane boynuna destek oluşturur

AVANTAJLARI

Orta–ağır stres tipi kaçırmada güçlü etki
Uzun dönem başarısı yüksektir

RİSKLER

Mesane delinme riski TOT’a göre biraz daha fazladır
Daha fazla dikkat gerektirir

KİMLERE UYGUN?

Daha ağır stres tipi kaçırma yaşayanlar
Mesane boynu hipermobilitesi olanlar

MINI SLING OPERASYONLARI

Son yıllarda geliştirilen mini sling teknikleri daha minimal invazivdir.

ÖZELLİKLERİ

Tek kesi
Çok kısa bant
Daha hızlı iyileşme
Aynı gün taburculuk
Daha az doku travması

Ancak uzun dönem başarısı TOT/TVT kadar yüksek olmayabilir.

BURCH KOLPOSÜSPANSİYONU (LAPAROSKOPİK CERRAHİ)

Klasik fakat hala etkili bir cerrahidir.

NASIL YAPILIR?

Laparoskopik veya açık cerrahiyle yapılır
Mesane boynu pubik kemik altına asılır
Askı dikişleri ile destek sağlanır

AVANTAJLARI

Sentetik bant kullanılmaz
Bazı anatomik bozukluklarda daha etkilidir

DEZAVANTAJLARI

İyileşme süresi daha uzun
Hastanede kalış süresi daha fazla
Deneyim gerektiren bir tekniktir

HASTAYA GÖRE DOĞRU AMELİYAT NASIL SEÇİLİR?

Doğru ameliyat seçiminde şu kriterler değerlendirilir:

Kaçırmanın tipi
Kaçırmanın şiddeti
Vajinal muayene bulgusu
Mesane boynu desteği
Hastanın kilo durumu
Daha önce geçirilmiş ameliyatlar
Menopoz durumu
Pelvik tabanın genel durumu

En sık seçilen yöntem TOT olup, çoğu kadında en etkili ve en konforlu çözümdür.

İDRAR KAÇIRMA AMELİYATI ÖNCESİ HAZIRLIK

Cerrahi öncesi değerlendirme:

Tam idrar tahlili
İdrar kültürü
Böbrek fonksiyon testleri
Pelvik muayene
Ürodinami (gerekli hastalarda)
Ultrason ile mesane ve pelvis değerlendirmesi

Özellikle idrar yolu enfeksiyonu varsa ameliyat ertelenir ve önce tedavi edilir.

ÜRODİNAMİ TESTİ GEREKLİ Mİ?

Her hastada zorunlu değildir.
Ancak aşağıdaki durumlarda yapılması önerilir:

Daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirenler
Mikst tip kaçırma
Şiddetli sıkışma hissi
Şüpheli nörolojik hastalıklar
Menopoz sonrası karma tablo

Stres tipi idrar kaçırmanın saf formunda çoğu zaman ürodinami yapılmadan ameliyata karar verilebilir.

İDRAR KAÇIRMA AMELİYATI NASIL ETKİ EDER?

Amaç, mesane boynunun altına “hamak” görevi gören bir destek yerleştirerek idrarın istemsiz kaçmasını engellemektir.

Cerrahi sonrasında:

Öksürme/ hapşırma ile kaçırma durur
Spor, koşu, zıplama ile kaçırma düzelir
Sosyal yaşam rahatlar
Özgüven artar
Yaşam kalitesi belirgin şekilde iyileşir

Başarı hemen ameliyat sonrası hissedilir.

AMELİYAT SONRASI SÜREÇ

Ameliyat sonrası süreç oldukça rahattır.

İLK 24 SAAT

Evde dinlenme
Hafif kramp şeklinde ağrı olabilir
Çok nadiren idrar yapmada zorluk oluşabilir

İLK 1 HAFTA

Aşırı hareketten kaçınılır
Ağır kaldırılmaz
Yürüyüş yapılabilir
Dikişler kendiliğinden erir

İLK 1 AY

Cinsel ilişki önerilmez
Ağır sporlar ertelenir

1 AY SONRA

Hastalar tamamen normal yaşantısına döner.

CERRAHİ BAŞARI ORANLARI

Bilimsel çalışmalara göre:

TOT başarı oranı: %85–90
TVT başarı oranı: %90 civarı
Burch operasyonu: %80–85
Mini slingler: %70–80

Başarı oranı hastanın yaşına, pelvik taban gücüne, menopoz durumuna ve cerrahın deneyimine bağlıdır.

OLASI RİSKLER VE KOMPLİKASYONLAR

Her cerrahi gibi idrar kaçırma ameliyatlarının da minimal riskleri vardır:

Enfeksiyon
Mesane delinmesi (çoğunlukla TVT’de)
İdrar yapmada geçici zorluk
Bandın vajinaya yakın bölgede erozyon yapması (nadiren)
Tekrar kaçırma

Ancak doğru teknikle bu oranlar çok düşüktür.

AMELİYAT SONRASI TEKRAR KAÇIRMA OLUR MU?

Evet, bazı kadınlarda:

Aşırı kilo alımı
Ağır fiziksel iş
Kronik öksürük
Bağ dokusunun zayıflığı

gibi nedenlerle yıllar içinde tekrar kaçırma olabilir.
Ancak çoğu hasta yıllarca ameliyattan fayda görür.

KİMLERDE CERRAHİ UYGUN DEĞİLDİR?

Sadece sıkışma tipi idrar kaçırması olanlar
Aktif idrar yolu enfeksiyonu olanlar
Gebeler
Yeni doğum yapmış olanlar (en az 6 ay beklenmeli)
Pelvik tabanda ciddi nörolojik hasar olanlar

Bu hastalarda cerrahi yerine ilaç, fizik tedavi (pelvik taban egzersizleri) ve yaşam tarzı düzenlemesi tercih edilir.

PELVİK TABAN EGZERSİZLERİ VE DİĞER DESTEK TEDAVİLER

Cerrahiden önce veya sonra önerilebilir:

Kegel egzersizleri
Biofeedback
Elektrostimülasyon
Lazer uygulamaları
Vajinal östrojen (menopoz sonrası)

Ama orta–ağır stress tipi idrar kaçırma genellikle cerrahi gerektirir.

SIK SORULAN SORULAR

Ameliyat kaç dakika sürüyor?
Yaklaşık 15–20 dakika.

Ağrılı bir ameliyat mı?
Hayır, oldukça hafif ağrılıdır.

Aynı gün taburcu olabilir miyim?
Evet.

Cinsel ilişkiye ne zaman dönebilirim?
1 ay sonra.

Tekrar eder mi?
Çoğu hastada uzun yıllar etmez.

Menopoz sonrası da yapılabilir mi?
Evet, başarı oranı yüksektir.

SONUÇ

İdrar kaçırma kadınlarda yaşam kalitesini en çok bozan ancak çoğu zaman tedavisi ertelenen sorunlardan biridir. Modern jinekolojik cerrahi yöntemler sayesinde özellikle stress tipi idrar kaçırma yüksek başarı oranlarıyla tamamen düzeltilebilir. TOT, TVT, mini sling ve Burch operasyonu gibi teknikler hastanın anatomisine göre seçilir ve doğru uygulamayla hayatı değiştiren sonuçlar sağlar. Cerrahi sonrası yaşam kalitesi ve özgüven belirgin şekilde artar. İdrar kaçırma kader değildir; doğru değerlendirme ve doğru cerrahi ile kalıcı çözüme ulaşmak mümkündür.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit https://jinopdrsezgindursun.com/