Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

KADIN HASTALIKLARI – ENFEKSİYON & KİSTLER REHBERİ

Kadın üreme sistemi; vajina, rahim ağzı, rahim, tüpler ve yumurtalıklardan oluşan hassas ve dinamik bir yapıdır. Bu yapının hem hormonal hem de mikrobiyolojik dengesi bozulduğunda çeşitli enfeksiyonlar ve kistler ortaya çıkabilir. Enfeksiyonlar çoğunlukla vajina ve rahim ağzından başlar; kistler ise yumurtalık, vajina veya dış genital bölgede oluşabilir. Bu rehber, kadınlarda sık görülen enfeksiyonlar ve kistler hakkında kapsamlı, bilimsel ve detaylı bir tıbbi bilgilendirme sunmaktadır.

Çikolata Kisti (Endometriozis) Rehberi 

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

KADIN GENİTAL SİSTEMİNİN ANATOMİK & FONKSİYONEL TEMELLERİ

Kadın üreme sistemi, hem hormonal döngü hem de mikrobiyal flora tarafından kontrol edilen hassas bir dengeye sahiptir.
Bu sistem:

  • Vajinal flora (laktobasiller)

  • Hormonal düzen (özellikle östrojen)

  • Bağışıklık sistemi

  • Mukozal bariyerler

  • Döngüsel adet değişiklikleri

tarafından korunur.

Enfeksiyonlar genellikle flora bozulması, hormonal değişiklik veya dış etkenlerle kontaminasyon sonucu gelişir.
Kistler ise yumurtalıklarda ovulasyon sürecinin bir parçası olarak veya bağımsız patolojiler şeklinde ortaya çıkabilir.

KADINLARDA EN SIK GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR

Kadınlarda enfeksiyonlar, çoğunlukla vajinal akıntı, kaşıntı, yanma, kokuda değişim, ilişki sırasında ağrı ve idrar yakınmaları ile kendini gösterir. Aşağıda en sık görülen enfeksiyon türlerini özet olarak bulabilirsiniz.

1. VAJİNAL MANTAR (CANDİDA ENFEKSİYONU)

Kadınların %70’inin hayatında en az bir kez yaşadığı bir enfeksiyondur.
Belirtiler:

  • Yoğun kaşıntı

  • Beyaz, peynirimsi akıntı

  • Vajinal yanma

  • İlişki sırasında ağrı

Nedenleri: antibiyotikler, hormonal değişim, şeker yüksekliği, stres, vajinal flora bozulması.

Ayrıntılı rehber: Bakteriyel Vajinozis, Mantar Enfeksiyonu, Tekrarlayan Mantar sayfalarından biri olabilir.

2. BAKTERİYEL VAJİNOZİS (BV)

Vajinanın asit dengesinin bozulmasıyla iyi bakterilerin azalması sonucu gelişir.
Belirtiler:

  • Gri-beyaz akıntı

  • Keskin kokulu akıntı (balık kokusu)

  • Hafif yanma

  • İlişki sonrası koku artışı

Tekrarlama eğilimi yüksektir.

3. HPV (HUMAN PAPILLOMAVİRUS) VE GENİTAL SİĞİLLER

HPV, kadın sağlığında en sık görülen viral enfeksiyonlardan biridir.
Tipleri:

  • Düşük riskli tipler: Siğil yapar

  • Yüksek riskli tipler: Rahim ağzı hücre değişikliklerine yol açabilir

Belirtiler:

  • Ciltte kabarcık, pütür, siğil

  • Vajina girişinde, labiumda, perinede oluşan lezyonlar

Yönetim:

  • Muayene

  • HPV tip analizi

  • Siğil tedavisi

  • Düzenli smear ve HPV testleri

(Bu başlık için ayrı bir rehber zaten yazıldı.)

4. SERVİKAL ENFEKSİYONLAR (RAHİM AĞZI ENFEKSİYONLARI)

  • Chlamydia

  • Gonore

  • Mycoplasma

  • Üreaplasma

Bu enfeksiyonlar sıklıkla belirti vermeden ilerleyebilir.
Tedavi edilmezse rahim içi ve tüplere yayılabilir.

5. PELVİK İNFLAMATUAR HASTALIK (PID)

Rahim içi, tüpler ve yumurtalıkların enfeksiyonudur.
Belirtiler:

  • Kasık ağrısı

  • Ateş

  • Kötü kokulu akıntı

  • İlişkide şiddetli ağrı

Tedavi edilmezse tüplerde hasar ve infertiliteye yol açabilir.

KADINLARDA SIK GÖRÜLEN KİSTLER

Kadınlarda kistler yapısına, yerine ve oluşum mekanizmasına göre sınıflandırılır. Çoğu kist iyi huyludur ve düzenli takip gerektirir.

1. FONKSİYONEL YUMURTALIK KİSTLERİ

Her ay yumurta gelişimi sırasında oluşan doğal kistlerdir.

İki tipi en sık görülür:

  • Folikül kisti

  • Korpus luteum kisti

Bu kistler genellikle 2–3 ay içinde kendiliğinden kaybolur.

Belirtiler:

  • Adet gecikmesi

  • Kasık ağrısı

  • Ani batma hissi

2. ENDOMETRİOMA (ÇİKOLATA KİSTİ)

Endometriozis hastalığının yumurtalıkta oluşturduğu kistlerdir.

Belirtiler:

  • Şiddetli adet sancısı

  • İlişkide ağrı

  • Kısırlık

  • Kronik kasık ağrısı

Ayrıntılı rehber: Çikolata Kisti Rehberi hazırda mevcut.

3. DERMOİD KİST (MATÜR KİSTİK TERATOM)

Yumurtalıkta saç, tırnak, yağ dokusu gibi çeşitli dokuları içerebilen iyi huylu kistlerdir.

Belirtiler:

  • Genellikle belirti vermez

  • Büyürse baskı yapabilir

  • Nadir de olsa kendi etrafında dönerek ağrı oluşturabilir (torsiyon)

Not: MR, BT veya ultrasonla tanısı kolaydır (bu konuda daha önce soru sormuştun).

4. BASİT YUMURTALIK KİSTLERİ

İnce duvarlı, sıvı dolu ve iyi huyludur.

  • 3–5 cm kistler takip edilir

  • Genellikle tedavi gerekmez

  • Adet döngüsü ile ilişkilidir

5. BARTOLİN KİSTİ VE ABSESI

Vulva girişinin yanındaki bartolin bezinin tıkanmasıyla oluşur.

Belirtiler:

  • Vajina girişinde şişlik

  • Bası ağrısı

  • Büyük kistlerde otururken ağrı

  • Enfekte olursa ateş + kızarıklık + şiddetli ağrı

Tedavi seçenekleri: drenaj, antibiyotik, marsupializasyon.

6. PARAOVARYAN KİST

Yumurtalık dışında, tüp yakınında oluşan kistlerdir.
Çoğu iyi huyludur.

7. MYOMLAR (HER NE KADAR KİST OLMASA DA SIK KARIŞIR)

Rahim duvarındaki iyi huylu kas tümörleridir.
Kistler gibi algılanabilir fakat yapısı tamamen farklıdır.

Belirtiler:

  • Aşırı kanama

  • Bası hissi

  • Sık idrara çıkma

  • Gebelikte sorun çıkarabilir

ENFEKSİYON VE KİSTLERİN ORTAK BELİRTİLERİ

Bazı semptomlar hem enfeksiyonlarda hem de kistlerde görülebilir:

  • Kasık ağrısı

  • Adet düzensizliği

  • Akıntı ve koku değişimi

  • İlişki sırasında ağrı

  • Şişlik veya baskı hissi

  • Sık idrara çıkma

Bu nedenle ayırıcı tanı için muayene, ultrason, smear, HPV testi, kültür ve gerektiğinde hormon tetkikleri gerekir.

TANI YÖNTEMLERİ

Kadın hastalıklarında enfeksiyon ve kist tanısı şu yöntemlerle konur:

  • Jinekolojik muayene

  • Ultrasonografi (vajinal ultrason)

  • Smear testi

  • HPV DNA testi

  • Vajinal kültür ve mantar kültürü

  • Kan tahlilleri

  • MR, BT (karmaşık kistler için)

  • Hormon profili (FSH, LH, E2, AMH vb.)

TEDAVİ PRENSİPLERİ

Her enfeksiyonun ve her kistin tedavisi farklıdır.

Enfeksiyonlarda:

  • Antibiyotik

  • Antifungal tedavi

  • Vajinal flora düzenleyici

  • Ozon tedavisi (destek)

  • Lazer veya lokal tedaviler

  • Hijyen + yaşam tarzı düzeni

Kistlerde:

  • Takip

  • Hormon düzenleyici ilaçlar

  • Laparoskopik cerrahi

  • Torsiyon veya rüptür durumunda acil müdahale

ENFEKSİYON VE KİSTLERDE RİSKLER

Tedavi edilmediğinde:

  • PID gelişimi

  • Tüplerin tıkanması

  • Kısırlık

  • Kronik pelvik ağrı

  • Kist rüptürü

  • Kist torsiyonu

  • Endometriozis ilerlemesi

gibi sonuçlar görülebilir.

KADINLARDA ENFEKSİYON & KİSTLERDEN KORUNMA İPUÇLARI

  • Vajinal duş yapılmamalıdır

  • Sentetik iç çamaşırlardan kaçınılmalıdır

  • Şeker tüketimi azaltılmalıdır

  • Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılmalıdır

  • Düzenli jinekolojik kontrol yapılmalıdır

  • Tekrarlayan mantarlarda flora destek tedavileri uygulanmalıdır

  • Prezervatif kullanımı enfeksiyon riskini azaltır

SONUÇ

Kadın hastalıklarında enfeksiyonlar ve kistler çok sık görülen ancak doğru tanı ve tedaviyle yönetilebilen durumlardır. Vajinal flora, hormonal denge, bağışıklık sistemi ve anatomik yapı arasındaki hassas dengenin bozulması bu sorunlara yol açabilir. Düzenli jinekolojik kontroller, belirtiler ortaya çıktığında hızlı başvuru ve kişiye özel tedavi protokolleri sağlıklı bir üreme sistemi için büyük önem taşır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit   https://jinopdrsezgindursun.com/