İstanbul Anadolu Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul Anadolu Yakası’nın önemli ilçelerinden biri olan Kartal’da yaşayan kadınlarda sıkça görülen hormonal bir bozukluktur. Özellikle Yakacık, Soğanlık, Cevizli, Kordonboyu, Uğur Mumcu ve Esentepe gibi bölgelerde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme, kilo artışı ve doğurganlık problemleri yaygın olarak görülmektedir. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamamasıyla ortaya çıkar. Bu durum yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; temelinde hormon dengesizliği ve insülin direnci vardır.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
KARTAL / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda olgunlaşamayan küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir ve bu da yumurtlamayı engeller. Bunun sonucunda adet düzensizliği, akne, tüylenme, kilo alımı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate kaynaklarına göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Kartal gibi şehirleşmenin hızla arttığı, stres düzeyinin yüksek olduğu bölgelerde bu sendrom daha sık görülmektedir.
PCOS sadece kozmetik bir problem değildir; hormon dengesi, metabolizma ve psikolojik durumu etkileyen sistemik bir hastalıktır. Androjen hormonlarının fazla üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık başlıca nedenler arasında yer alır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller, gelişimini tamamlayamayan yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist hastalığı” değil yumurtlama bozukluğudur.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü olan kadınlarda sendromun görülme olasılığı artar. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en önemli nedenlerinden biridir. Hücreler insüline duyarsız hale geldiğinde pankreas daha fazla insülin salgılar. Bu yüksek insülin seviyesi yumurtalıklarda androjen üretimini artırır ve adet düzensizliği, tüylenme, akne gibi sorunlara neden olur.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Kartal bölgesinde masa başı çalışma, hareketsiz yaşam ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme PCOS riskini artırabilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak zayıf kadınlarda da PCOS görülebilir; hastalık yalnızca kilo fazlalığına bağlı değildir.
Çevresel Etkenler
Kozmetikler, plastik ürünler ve işlenmiş gıdalarda bulunan kimyasallar hormon sistemini etkileyebilir. Ayrıca stres, uykusuzluk ve sigara kullanımı da PCOS gelişimini tetikler.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu farklı kadınlarda farklı belirtilerle ortaya çıkar. Kartal ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon, anksiyete ve enerji düşüklüğü
Bu belirtiler bazı kadınlarda ergenlik döneminden itibaren başlarken, bazı kadınlarda doğum sonrasında fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
PCOS tanısı koymak için üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri değerlendirilir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bulgudur ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel olarak planlanır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en önemli adımı sağlıklı beslenme ve egzersizdir. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde sık tercih edilir. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Gerekirse gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Kartal’daki kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli yaptırmaları gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Kartal ilçesinde yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri önerilir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
KARTAL / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/