Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

MYOM REHBERİ

Myomlar (uterin fibroidler), rahim düz kas dokusundan gelişen iyi huylu tümörlerdir ve kadınlarda görülen en yaygın jinekolojik oluşumlardan biridir. Myomlar çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilir; ancak büyüklüğüne, konumuna ve sayısına bağlı olarak adet düzensizlikleri, ağrı, bası hissi, idrar sorunları ve infertilite gibi çeşitli şikâyetlere neden olabilir. Bu rehberde myomların oluşumu, çeşitleri, belirtileri, tanı yöntemleri ve modern tedavi seçenekleri kapsamlı şekilde açıklanmıştır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

MYOM NEDİR?

Myomlar rahmin kas tabakasından (miyometrium) köken alan, östrojen ve progesteron hormonlarına duyarlı, tamamen iyi huylu tümörlerdir.
Kanserleşme riski son derece düşüktür (yaklaşık %0.2–0.3).

Her yaşta görülebilse de en sık:

25–45 yaş arasında
Üreme çağındaki kadınlarda
Hormonal aktivitenin yüksek olduğu dönemlerde

tespit edilir.

Menopoz sonrası myomlar genellikle küçülme eğilimindedir.

MYOMLAR NASIL OLUŞUR?

Net nedeni bilinmemekle birlikte şu faktörlerin rol oynadığı düşünülür:

Genetik yatkınlık
Östrojen ve progesteron seviyeleri
Rahim düz kas hücrelerinin anormal çoğalması
Gebelik sayısı ve hormonal değişiklikler
Ailesel geçiş (anne ve kızlarda daha sık)

Obezite, sigara, stres ve bazı büyüme faktörleri de myom gelişimini hızlandırabilir.

MYOM TÜRLERİ

Myomlar rahimdeki konuma göre sınıflandırılır:

1. SUBMUKOZAL MYOM

Rahim iç tabakasına doğru büyür.
En çok kanama ve infertilite sorununa neden olan türdür.

2. İNTRAMURAL MYOM

Rahim duvarının içinde yer alır.
En sık görülen türdür.

3. SUBSERÖZ MYOM

Rahmin dış yüzeyine doğru büyür.
Genellikle bası şikâyeti yapar.

4. SAPLI MYOM

Bir sap üzerinden rahme bağlıdır.
Dönme (torsiyon) riski olabilir.

5. SERVİKAL MYOM

Rahim ağzında bulunur.
Doğum kanalına baskı yapabilir.

Her türün oluşturduğu şikâyet farklılık gösterir.

MYOM BELİRTİLERİ

Her myom belirti vermez.
Ancak belirti varsa en sık görülenler:

Aşırı adet kanaması (menoraji)
Adetlerin uzun sürmesi
Ara kanamalar
Pelvik bölgede baskı hissi
Sık idrara çıkma
Kabızlık
Cinsel ilişki sırasında ağrı
Adet sancısında artış
Karında şişlik
İnfertilite (zor hamile kalma)

Kanama fazlalığına bağlı demir eksikliği anemisi sık görülür.

MYOMLAR GEBELİĞİ NASIL ETKİLER?

Myomun:

Yeri
Çapı
Sayısı
Gebeliğe yakınlığı

gebelik üzerinde etkili olabilir.

Oluşturabileceği durumlar:

Gebeliğe zor ulaşma
Gebeliğin ilk aylarında düşük riski
Bebeğin yerleşmesini engelleme
Rahim kaslarında uyumsuz kasılmalar
Erken doğum riski
Sezaryen oranında artış

Submukozal ve büyük intramural myomlar gebelikte en çok etkili olanlardır.

MYOM NASIL TESPİT EDİLİR?

Tanıda kullanılan yöntemler:

1. JİNEKOLOJİK MUAYENE

Rahmin büyüklüğü, hassasiyet ve myom dokusu hissedilebilir.

2. ULTRASON (USG)

Myom tanısında temel görüntüleme yöntemidir.

3. HSG (Rahim Filmi)

Rahim iç boşluğunu etkileyen submukozal myomları gösterir.

4. MR GÖRÜNTÜLEME

Myomun yapısı ve konumu detaylı değerlendirilir.

5. HİSTEROSKOPİ

Submukozal myomların tanı ve tedavisinde altın standarttır.

MYOM TEDAVİSİ NASIL BELİRLENİR?

Tedavi her kadın için kişiye özel planlanır.
Aşağıdaki sorular tedaviyi belirler:

Myomun türü ne?
Boyutu ne kadar?
Kanama var mı?
Gebelik planı var mı?
Bastırdığı organ var mı?
Menopoza yakınlık durumu nedir?

Bazı myomlar sadece izlenir; bazıları tedavi edilir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

1. İLAÇ TEDAVİSİ

Semptom kontrolü sağlar, myomu küçültmez.

Kullanılan ilaçlar:

Hormon düzenleyiciler
Kanama azaltıcı ilaçlar
Ağrı kesiciler

Kalıcı çözüm değildir ancak bazı kadınlarda yeterli olabilir.

2. MİYOMEKTOMİ (MYOM AMELİYATI)

Myomun çıkarılmasıdır, rahim korunur.
Gebelik planlayan kadınlar için idealdir.

Uygulama seçenekleri:

Laparoskopik (kapalı ameliyat)
Robotik cerrahi
Açık cerrahi (çok büyük myomlarda)
Histeroskopik myomektomi (submukozal myomlarda)

Avantajı: Rahim korunur.

3. HİSTEROSKOPİ İLE MYOM ALMA

Rahim iç duvarına yakın myomlarda altın standarttır.
Vajinal yoldan kamera sistemiyle girilir, kesi yapılmaz.

Amaç:

Kanamayı azaltmak
Gebeliğe engel olan myomu çıkarmak

4. UFE – UTERİN ARTER EMBOLİZASYONU

Rahmi besleyen damarlar özel tıkaçlarla kapatılır.
Myom küçülür.

Her hasta için uygun değildir; genç ve gebelik planlayanlarda sınırlı uygulanır.

5. MR-HIFU (Odaklanmış Ultrason)

Bazı merkezlerde myomun ses dalgalarıyla ısıtılarak yok edilmesi işlemidir.
Her myom için uygun değildir.

6. RAHMİN ALINMASI (HİSTEREKTOMİ)

Çok büyük myomlar
Çoklu myomlar
Ağır kanama
Çocuk isteğinin olmaması

durumlarında uygulanabilir.

Kökten çözüm sağlar.

MYOM AMELİYATI GEREKTİREN DURUMLAR

5 cm üzerindeki hızlı büyüyen myomlar
Adet kanamasının çok fazla olması
Anemi gelişmesi
Ağrının günlük hayatı etkilemesi
İdrar veya bağırsaklara bası
Gebeliğe engel olması
Düşük riskini artırması
Rahmin yapısını bozması

MYOM – KANSER İLİŞKİSİ

Myomlar iyi huyludur.
Kanserleşme riski son derece düşüktür.

Myomla karışabilen nadir kanser türü leiyomyosarkomdur; oranı %0.2 civarındadır.
Hızlı büyüme ve menopoz sonrası büyüme durumlarında değerlendirme yapılır.

MYOM VE YAŞAM TARZI

Sağlıklı beslenme
Düzenli egzersiz
Stres yönetimi
Şeker ve işlenmiş gıdaları azaltma
Aşırı kilo alımından kaçınma

Myomları tamamen önlemese de büyüme hızını azaltabilir.

SIK SORULAN SORULAR

Myom ağrı yapar mı?
Evet, özellikle büyük ve rahim dışına büyüyen myomlar ağrı yapabilir.

Myom kısırlık yapar mı?
Submukozal ve büyük intramural myomlar infertiliteyle ilişkilidir.

Myom kendiliğinden küçülür mü?
Menopoz sonrası küçülme eğilimi vardır.

Her myom ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Şikâyete neden olmayan myomlar sadece takip edilir.

Gebelikte myom büyür mü?
Evet, hormon etkisiyle büyüyebilir.

SONUÇ

Myomlar kadınlarda sık görülen, iyi huylu rahim tümörleridir.
Bazı kadınlarda hiçbir şikâyet oluşturmazken; bazı kadınlarda kanama, ağrı, infertilite veya bası bulgularına neden olabilir. Tanı ultrason ile kolaylıkla konur. Tedavi kişiye özel belirlenir; ilaç, histeroskopik müdahale, miyomektomi, embolizasyon veya gerekli durumlarda rahmin alınması seçenekler arasındadır. Düzenli takip, doğru tedavi planı ve profesyonel yaklaşım myom yönetiminin en önemli unsurlarıdır.