İstanbul’da Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un Anadolu Yakası’nda yer alan Pendik ilçesinde yaşayan kadınlarda sıkça görülen hormonal dengesizliklerden biridir. Kurtköy, Kaynarca, Esenyalı, Velibaba ve Batı Mahallesi gibi bölgelerde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolünde zorluk ve doğurganlık sorunlarıyla kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzensizleşmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durum yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; esasen hormonal ve metabolik bir bozukluktur.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
PENDİK / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda olgunlaşamayan küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir ve bu durum yumurtlamayı engeller. Bunun sonucunda adet düzensizlikleri, tüylenme artışı, akne, kilo alımı ve doğurganlık problemleri ortaya çıkar. UpToDate ve PubMed verilerine göre, her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Pendik gibi şehirleşmenin yoğun olduğu bölgelerde stres, dengesiz beslenme, hava kirliliği ve hareketsizlik bu sendromun görülme sıklığını artıran faktörlerdir.
PCOS, yalnızca kozmetik bir sorun değildir; hormon dengesini, metabolik sistemi ve ruhsal dengeyi etkileyen kapsamlı bir sendromdur. Androjen hormonlarının fazlalığı, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın temel nedenleri arasında yer alır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller aslında olgunlaşmamış yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, yumurtalıkta “kist” değil, yumurtlama fonksiyonundaki bozulmadır.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda sendromun ortaya çıkma olasılığı artar. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
İnsülin Direnci
PCOS’un en sık rastlanan nedenlerinden biridir. Hücreler insüline direnç geliştirdiğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Yüksek insülin düzeyi yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak tüylenme, akne ve adet düzensizliğine neden olur.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Pendik gibi hızla gelişen bölgelerde çalışan kadınlarda masa başı iş, stres, düzensiz uyku ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme PCOS riskini artırabilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak hastalığın seyrini kötüleştirir. Ancak PCOS yalnızca kilolu kadınlarda görülmez; zayıf kadınlarda da insülin direnci ve hormonal dengesizlik bulunabilir.
Çevresel Etkenler
Kozmetikler, plastik ürünler ve işlenmiş gıdalardaki kimyasallar (örneğin bisfenol A), hormon dengesini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca stres, uykusuzluk ve sigara tüketimi PCOS gelişiminde önemli rol oynar.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu, her kadında farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Pendik ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği ve yorgunluk
-
Depresyon, kaygı ve özgüven kaybı
Bu belirtiler bazı kadınlarda ergenlik döneminde başlarken, bazılarında yaşamın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkar.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı, hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrasonografi bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konur.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için aşağıdaki üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik ya da laboratuvar olarak saptanmış androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direnci değerlendirmesi için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Kolesterol, trigliserid ve HbA1c değerleri de incelenir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı değerlendirilir. Çok sayıda küçük folikülün ve artmış over hacminin varlığı PCOS tanısını destekler, ancak tek başına yeterli değildir.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi kişiye özel planlanmalıdır. Amaç, adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en önemli aşaması sağlıklı beslenme ve egzersizdir. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı düzenleyebilir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde en sık tercih edilen ilaçlardan biridir. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolüne yardımcı olur ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Dirençli olgularda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik sorunlar da yaygındır. Pendik’te yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli olarak kontrol ettirmeleri gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Pendik’te yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine özen göstermeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar büyük ölçüde hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
PENDİK / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/