Op. Dr. Sezgin Dursun – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

SEZARYEN REHBERİ

Sezaryen (C/S), bebeğin karın ve rahim duvarından yapılan cerrahi kesi ile doğurtulması yöntemidir. Günümüzde hem anne hem bebek açısından oldukça güvenli bir ameliyat olarak kabul edilmektedir. Normal doğumun mümkün olmadığı veya anne–bebek sağlığı açısından riskli olduğu durumlarda uygulanır. Modern anestezi teknikleri, steril ameliyathane koşulları ve güncel cerrahi yaklaşımlar sayesinde sezaryen doğum sonrası iyileşme süreci çok daha konforlu hâle gelmiştir. Bu rehberde sezaryenin hangi durumlarda gerekli olduğu, ameliyatın aşamaları, riskler, iyileşme dönemi ve merak edilen tüm tıbbi bilgiler kapsamlı şekilde ele alınmıştır.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

SEZARYEN NEDİR?

Sezaryen, bebeğin anne karnından karın ve rahim duvarından yapılan kesilerle çıkarılması işlemidir.
Genellikle anne belden aşağı uyuşturularak (spinal veya epidural anestezi) ameliyat olur, bu sayede doğum sırasında bilinci açıktır ve bebek ilk anda kucağa verilebilir.

Sezaryen, bir ameliyattır; doğru endikasyonla uygulandığında anne ve bebek için güvenlidir.

SEZARYEN HANGİ DURUMLARDA GEREKLİDİR?

Sezaryen için tıbbi indikasyonlar anneye, bebeğe veya doğum sürecine bağlı olabilir.

1. Anneye bağlı nedenler

Kalp hastalıkları
Hipertansiyon – Preeklampsi
Diyabetin kontrolsüz olması
Aktif genital herpes (doğum kanalında lezyon)
Belirgin pelvik darlık
Önceden rahim ameliyatı (klasik sezaryen, myomektomi vb.)
Şiddetli kanama
Placenta previa (plasentanın doğum kanalını kapatması)

2. Bebeğe bağlı nedenler

Bebeğin ters gelmesi (makat gelişi)
Enine duruş
Bebeğin iri olması (4–4.5 kg üzeri)
Fetal distres (kalp atımlarında bozulma)
Kordon sarkması
Bebeğin gelişme geriliği

3. Doğum sürecine bağlı nedenler

Doğumun ilerlememesi
Açılmanın durması
Sancının yetersizliği
Uzamış eylem
Rahim ağzının açılmasına rağmen bebeğin ilerlememesi

Her gebe için karar bireyselleştirilir.

PLANLI (ELEKTİF) VE ACİL SEZARYEN

Planlı (elektif) sezaryen

Tarih önceden belirlenir
Anne açısından en konforlu seçenektir
Genellikle 39. hafta civarında yapılır

Acil sezaryen

Anne veya bebeğin hayatını korumak için hızlı şekilde uygulanır
Fetal kalp atım bozukluğu
Aşırı kanama
Kordon sarkması
Plasentanın erken ayrılması (ablasyo)

SEZARYEN AMELİYATININ AŞAMALARI

Anestezi (spinal/epidural) uygulanır
Karın bölgesi steril olarak hazırlanır
Alt karın bölgesinde Pfannenstiel denilen yatay bir kesi yapılır (estetik iz bırakır)
Karın kasları ayrıştırılır, kesilmez
Rahim duvarı açılır
Bebek çıkarılır
Göbek kordonu kesilir
Plasenta (eş) çıkarılır
Rahim iki kat kapatılır
Cilt estetik dikişlerle kapatılır

Ameliyat süresi ortalama 35–45 dakikadır.

SEZARYENDE ANESTEZİ TÜRLERİ

1. Spinal Anestezi (en sık yöntem)

Tek doz ilaç uygulanır
Hızlı etki eder
Anne bilinci açıktır
Doğumu anbean hissedebilir (ağrı duymaz)

2. Epidural Anestezi

Kateter yerleştirilir
Doz ayarı mümkündür
Normal doğumdan sezaryene geçişte avantajlıdır

3. Genel Anestezi

Anne uyutulur
Sadece tıbbi zorunlulukta tercih edilir

SEZARYENİN AVANTAJLARI

Doğum süreci kontrollüdür
Anne doğum sırasında ağrı hissetmez
Makul ve öngörülebilir bir doğum deneyimi
Doğum kanalına bağlı yaralanmalar olmaz
Anne ve bebek için acil durumlarda hızlı uygulama
Vajinal sarkma veya perine yırtığı riski yoktur

SEZARYENİN RİSKLERİ

Her cerrahi işlemde olduğu gibi tamamen risksiz değildir.

Enfeksiyon
Kanama
Trombüs riskinde artış (pıhtı)
Anesteziye bağlı komplikasyonlar
Yapışıklık gelişimi
Sonraki gebeliklerde plasenta sorunları (plasenta previa, akreta)

Modern cerrahi teknikler sayesinde bu riskler oldukça düşüktür.

SEZARYEN SONRASI İYİLEŞME

İyileşme süreci kişiden kişiye değişir, ancak genelde oldukça konforludur.

İlk 24 Saat

Ayağa kalkmak önerilir
Emzirme hemen başlar
Hafif ağrı olabilir

İlk Hafta

Karın bölgesinde hassasiyet
Gaz sancısı
Yara yerinde hafif sızı
Günlük aktiviteler mümkün

4–6 Hafta

Dikişler tamamen iyileşir
Yürüyüş ve hafif spor yapılabilir
Göbek altı bölgede hafif uyuşukluk normaldir

Cinsel ilişki

Genellikle 6 hafta sonra önerilir

SEZARYEN İZİ

Sezaryen genellikle alt karın çizgisinde yatay bir kesi ile yapılır (Pfannenstiel kesisi).

Estetik dikiş kullanılır
Zamanla incelen, belli belirsiz bir çizgi hâline gelir
Bazı kadınlarda derin cilt tipi nedeniyle daha belirgin olabilir
Gerekirse daha sonra iz düzeltme işlemleri yapılabilir

SEZARYEN SONRASI AĞRI NASIL KONTROL EDİLİR?

Güçlü olmayan ağrı kesiciler yeterlidir
İlk günlerde ayağa kalkmak rahatlatır
Gaz giderici ilaçlar önerilebilir
Düzenli yürüyüş önemli ölçüde konfor sağlar

SEZARYEN VE EMZİRME

Sezaryen sonrası emzirme:

Aynı gün başlanabilir
Anne ile bebek temasının erken sağlanması süt akışını hızlandırır
Sırt destekli oturma pozisyonu daha rahattır

SEZARYEN VE SONRAKİ DOĞUMLAR

Sezaryen sonrası vajinal doğum mümkündür (VBAC).
Ancak bazı durumlarda önerilmez:

Önceki sezaryen kesisi klasik tipse
Rahim yırtılması riski yüksekse
Çoğul gebelik
Bebeğin iri olması

Her kadın için bireysel değerlendirme yapılmalıdır.

TEKRARLAYAN SEZARYENLER

3 ve üzeri sezaryenlerde:

Plasenta previa
Plasenta akreta spektrumu
Yapışıklıklar

gibi riskler artabilir.
Bu nedenle gebelik planlamasında doktor kontrolü önemlidir.

SEZARYEN SONRASI KOMPLİKASYONLAR

Nadir görülse de şu durumlar ortaya çıkabilir:

Enfeksiyon
Kanama
Yara yerinde açılma
Endometrit
İdrar yolu enfeksiyonu
Trombüs (bacak toplardamarlarında pıhtı)

Erken mobilizasyon bu riskleri ciddi şekilde azaltır.

SEZARYEN KİMLER İÇİN UYGUNDUR?

Yüksek riskli gebelikler
Bebeğin makatta olduğu durumlar
Çoğul gebelikler
Eski sezaryen öyküsü olanlar
Fetal distres şüphesi
Anne isteği (çok nadiren, dikkatli değerlendirilir)

Doğru endikasyon belirlemek en önemli aşamadır.

SIK SORULAN SORULAR

Sezaryen sonrası ne zaman banyo yapabilirim?
Genellikle 24–48 saat sonra.

Ne zaman araç kullanabilirim?
Yaklaşık 2 hafta sonra.

Sezaryen sonrası kilo vermek zor mudur?
Hayır; sağlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş yeterlidir.

Sezaryen sonrası karın sarkması olur mu?
Kişiye göre değişir; düzenli egzersiz ve korse yardımcı olabilir.

Dikişler ne zaman erir?
Genellikle 4–6 hafta içinde.

SONUÇ

Sezaryen, gerekli durumlarda anne ve bebek için en güvenli doğum şeklidir. Modern teknikler sayesinde hem ameliyat süreci hem de iyileşme dönemi oldukça konforludur. Doğru endikasyonla yapılan sezaryen, sağlık açısından önemli avantajlar sağlar. Her kadın için doğum şeklinin bireysel değerlendirilmesi ve gebeliğin düzenli takibi ideal sonuçlar elde edilmesinde belirleyicidir.

Tel ve WhatsApp: 0541 998 34 34

Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/wp-admin/post.php?post=11473&action=edit https://jinopdrsezgindursun.com/