İstanbul Avrupa Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul Avrupa Yakası’nda yer alan Sultangazi ilçesinde yaşayan kadınlarda sık karşılaşılan hormonal bir bozukluktur. Habibler, Esentepe, Cebeci, 50. Yıl ve Uğur Mumcu Mahallesi gibi bölgelerde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme, kilo artışı ve doğurganlık sorunlarıyla kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamamasıyla ortaya çıkar. Bu durum yalnızca “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; esasen hormon dengesizliği ve insülin direncine bağlı sistemik bir sendromdur.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
SULTANGAZİ / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir, yumurtlama aksar ve bunun sonucunda adet düzensizliği, akne, tüylenme ve doğurganlıkta azalma gibi belirtiler ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate kaynaklarına göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Sultangazi gibi yoğun tempolu şehir yaşamına sahip bölgelerde stres, dengesiz beslenme, çevresel toksinler ve hareketsizlik PCOS sıklığını artıran başlıca nedenlerdir.
PCOS yalnızca kozmetik bir problem değildir; hormon, metabolizma ve ruh sağlığını etkileyen sistemik bir sendromdur. Androjen hormonlarının aşırı üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık en önemli etkenler arasındadır. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller aslında olgunlaşamayan yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, yumurtalıkta “kist” oluşumu değil yumurtlama bozukluğu anlamına gelir.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü olan kadınlarda hastalık riski yüksektir. Genetik faktörler hormon dengesini ve yumurtlama sürecini etkileyebilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en sık rastlanan nedenidir. Hücreler insüline duyarsız hale geldiğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Bu durum yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği, tüylenme ve akneye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Sultangazi’deki kadınlarda hareketsiz yaşam, karbonhidrat ağırlıklı beslenme ve stres PCOS gelişimini hızlandırabilir. Kilo artışı hormonal dengesizliği derinleştirir. Ancak zayıf kadınlarda da PCOS görülebilir; bu nedenle hastalığın nedeni yalnızca kilo değildir.
Çevresel Etkenler
Plastik ürünlerde bulunan kimyasallar, hava kirliliği ve bazı kozmetiklerdeki bileşenler hormon sistemini etkileyebilir. Stres, uykusuzluk ve sigara kullanımı da PCOS riskini artıran diğer faktörlerdir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu her kadında farklı belirtilerle seyreder. Sultangazi ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon ve kaygı
Bu belirtiler bazı kadınlarda ergenlikten itibaren başlarken, bazılarında doğum sonrası dönemde fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrasonografi sonuçları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
PCOS tanısı koymak için üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösteren tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği ve Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) değerlendirilir. İnsülin direnci için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c değerleri metabolik durumu belirlemek için incelenir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS tanısını destekler ancak tek başına yeterli değildir.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi bireye özel planlanmalıdır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en önemli aşaması sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizdir. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı düzenleyebilir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde kullanılır. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde yaygın olarak tercih edilir. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, gebelik oranlarını artırması nedeniyle son yıllarda daha sık tercih edilmektedir. Dirençli olgularda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Sultangazi’de yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli olarak kontrol ettirmeleri büyük önem taşır.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Sultangazi’de yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
SULTANGAZİ / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/