İstanbul’da Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul’un Anadolu Yakası’nda yer alan Ümraniye ilçesinde yaşayan kadınlarda sıkça görülen hormonal bir bozukluktur. Özellikle İnkılap, Site, Atakent, Armağanevler ve Yukarı Dudullu bölgelerinde yaşayan kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolü zorluğu ve doğurganlık problemleriyle kendini gösterebilir. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamamasıyla ortaya çıkar. Bu durum sadece “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; temelinde hormon dengesizliği ve insülin direnci vardır.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
ÜMRANİYE / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık rastlanan endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen küçük yumurta hücreleri (foliküller) birikir ve bu durum yumurtlamayı engeller. Sonuç olarak adet düzensizliği, tüylenme, akne, kilo artışı ve doğurganlık sorunları ortaya çıkar. UpToDate ve PubMed verilerine göre, her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Ümraniye gibi yoğun tempolu şehir bölgelerinde, stres, dengesiz beslenme ve hareketsizlik bu sendromun görülme sıklığını artıran faktörlerdir.
PCOS, yalnızca kozmetik bir problem değil; hormonal, metabolik ve psikolojik etkileri olan sistemik bir hastalıktır. Androjen hormonlarının aşırı üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık PCOS’un ana nedenlerindendir. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller gelişimini tamamlayamamış yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, yumurtalıkta “kist” oluşumu değil, yumurtlama fonksiyonundaki bozulmayı ifade eder.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS bulunan kadınlarda hastalığın ortaya çıkma riski artar. Genetik faktörler hormon üretimini ve yumurtlama sürecini etkileyebilir.
İnsülin Direnci
İnsülin direnci, PCOS’un en önemli nedenlerinden biridir. Hücreler insüline duyarsız hale geldiğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Fazla insülin, yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği, tüylenme ve akneye yol açar.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Ümraniye gibi yoğun yerleşim bölgelerinde masa başı çalışan kadınlarda hareketsizlik, fast food tüketimi ve stres PCOS’u tetikleyebilir. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS sadece kilolu kadınlarda değil, zayıf bireylerde de görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastiklerdeki bisfenol A (BPA) gibi kimyasallar hormon dengesini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca stres, düzensiz uyku ve sigara kullanımı da PCOS riskini artırabilir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu her kadında farklı belirtilerle ortaya çıkar. Ümraniye’de yaşayan kadınlarda en sık rastlanan bulgular şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görmeme
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon ve anksiyete
Bu belirtiler ergenlik döneminde başlayabilir veya doğum sonrası fark edilebilir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için aşağıdaki üç kriterden en az ikisi bulunmalıdır:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Benzer belirtiler gösterebilecek tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direnci için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri de değerlendirilir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bir bulgudur ancak tanı için tek başına yeterli değildir.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi bireye özel planlanmalıdır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı yeniden başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin temelini sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz oluşturur. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı ve hormon dengesini düzeltir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme, bol su içmek ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde kullanılır ancak gebelik planlayan kadınlarda önerilmez.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde en yaygın kullanılan ilaçtır. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü destekler ve yumurtlamayı uyarabilir.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol son yıllarda gebelik oranlarını artırdığı için daha çok tercih edilmektedir. Dirençli vakalarda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve rahim içi kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Ümraniye’de yaşayan kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli aralıklarla kontrol ettirmeleri büyük önem taşır.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Ümraniye’de yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
ÜMRANİYE / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/