İstanbul Anadolu Yakası’nda Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), İstanbul Anadolu Yakası’nın köklü ve yoğun nüfuslu ilçelerinden biri olan Üsküdar’da yaşayan kadınlarda sıkça rastlanan hormonal bir bozukluktur. Özellikle Altunizade, Bulgurlu, Kısıklı, Ünalan, Zeynep Kamil, Kuzguncuk, Çengelköy ve Acıbadem gibi bölgelerde yaşayan kadınlar arasında adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolü zorluğu ve doğurganlık problemleri yaygın olarak görülür. PCOS, yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamamasıyla oluşur. Bu tablo yalnızca “yumurtalıkta kist” demek değildir; temelinde hormon dengesizliği ve insülin direnci yatar.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
ÜSKÜDAR / İSTANBUL
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen hormonal bozukluklardan biridir. Yumurtalıklarda gelişemeyen yumurta hücreleri (foliküller) birikerek yumurtlamayı engeller. Bunun sonucunda adet düzensizliği, akne, tüylenme, kilo alımı ve doğurganlıkta azalma gibi sorunlar ortaya çıkar. PubMed ve UpToDate kaynaklarına göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Üsküdar gibi stres düzeyi yüksek, kent yaşamının yoğun olduğu bölgelerde bu sendromun görülme sıklığı artmaktadır.
PCOS yalnızca kozmetik bir problem değil; hormon, metabolizma ve psikolojik durumu etkileyen çok yönlü bir sendromdur. Androjen hormonlarının fazla üretimi, insülin direnci ve genetik yatkınlık başlıca nedenlerdendir. Yumurtalıklarda görülen küçük foliküller gelişimini tamamlayamayan yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist hastalığı” değil yumurtlama bozukluğudur.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü olan kadınlarda sendromun görülme olasılığı yüksektir. Genetik faktörler hormon dengesini etkileyerek yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
İnsülin Direnci
PCOS’un en önemli nedenlerinden biridir. Hücreler insüline duyarsız hale geldiğinde pankreas daha fazla insülin salgılar. Bu fazla insülin, yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak adet düzensizliği ve tüylenmeye neden olur.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Üsküdar’da masa başı çalışan, hareketsiz yaşayan veya düzensiz beslenen kadınlarda PCOS riski artar. Kilo artışı hormon dengesini bozarak insülin direncini derinleştirir. Ancak PCOS yalnızca kilolu kadınlarda değil, zayıf bireylerde de görülebilir.
Çevresel Etkenler
Plastiklerdeki kimyasallar (BPA), kozmetikler, işlenmiş gıdalar ve stres hormon dengesini etkileyebilir. Uyku eksikliği ve sigara kullanımı da PCOS gelişiminde rol oynar.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu farklı kadınlarda farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Üsküdar ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Yüz, çene ve karın bölgesinde tüylenme artışı
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği
-
Depresyon, anksiyete ve enerji düşüklüğü
Bazı kadınlarda bu belirtiler ergenlik döneminde başlarken, bazılarında doğum sonrası fark edilir hale gelir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
Polikistik over tanısı koymak için şu üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik veya laboratuvar olarak belirlenmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği ve Cushing sendromu gibi benzer durumlar dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) ölçülür. İnsülin direncini belirlemek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri de değerlendirilir.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bir bulgudur, ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi bireye özel planlanır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en önemli aşaması yaşam tarzı değişikliğidir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve stres yönetimi PCOS’un seyrini olumlu etkiler. Vücut ağırlığının %5 ila %10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde sık kullanılan bir ilaçtır. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Dirençli vakalarda gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi düşünülebilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Üsküdar’daki kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini düzenli kontrol ettirmeleri büyük önem taşır.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Üsküdar’da yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri önerilir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
ÜSKÜDAR / İSTANBUL
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/