Marmara Bölgesinde Polikistik Over Sendromu (PCOS): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi
Polikistik Over Sendromu (PCOS), Yalova’da yaşayan kadınlarda giderek artan bir sağlık problemidir. Özellikle Merkez, Bağlarbaşı, Kadıköy, Kazım Karabekir ve Bahçelievler gibi bölgelerde yaşayan kadınlar arasında adet düzensizliği, tüylenme artışı, kilo kontrolü zorluğu ve doğurganlık problemleriyle sıklıkla karşılaşılmaktadır. PCOS, yumurtlamanın düzensizleşmesi ve yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikülün olgunlaşamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durum sadece “yumurtalıkta kist” anlamına gelmez; esasen hormon dengesizliği ve insülin direncine bağlı sistemik bir sendromdur.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
YALOVA / TÜRKİYE
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik Over Sendromu, doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık rastlanan endokrin hastalıklardan biridir. Yumurtalıklarda olgunlaşamayan yumurta hücreleri (foliküller) birikir, yumurtlama aksar ve adet düzensizliği, akne, tüylenme, kilo artışı gibi semptomlar gelişir. UpToDate ve PubMed verilerine göre her 10 kadından biri PCOS tanısı almaktadır. Yalova gibi şehirleşmenin hızla arttığı bölgelerde stres, çevresel faktörler ve yaşam tarzı değişiklikleri PCOS görülme sıklığını artırmaktadır.
PCOS, sadece kozmetik bir sorun değil; hormon, metabolizma ve psikolojik dengeyi bozan bir sendromdur. Androjen hormonlarının artışı, insülin direnci ve genetik yatkınlık hastalığın temel nedenleri arasında yer alır. Yumurtalıklarda ultrasonla görülen küçük foliküller aslında gelişememiş yumurta hücreleridir. Bu nedenle PCOS, “kist” değil yumurtlama bozukluğudur.
PCOS’un Nedenleri
Genetik Yatkınlık
Ailesinde PCOS öyküsü bulunan kadınlarda sendromun görülme olasılığı artar. Genetik faktörler hormon dengesini ve yumurtlama sürecini etkileyebilir.
İnsülin Direnci
PCOS’un en yaygın nedenlerinden biridir. Hücreler insüline duyarsız hale geldiğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Fazla insülin yumurtalıklarda androjen üretimini artırarak tüylenme, akne ve adet düzensizliğine neden olur.
Obezite ve Yaşam Tarzı
Yalova’da sedanter yaşam, masa başı çalışma ve dengesiz beslenme PCOS’u tetikleyebilir. Kilo artışı hormon dengesini bozar ve insülin direncini güçlendirir. Ancak PCOS sadece kilolu kadınlarda görülmez; zayıf bireylerde de hormonal dengesizlik mevcut olabilir.
Çevresel Etkenler
Kimyasallar, stres, uyku düzensizliği ve hareketsizlik PCOS gelişiminde etkili olabilir. Plastiklerdeki bisfenol A (BPA) gibi maddeler hormon sistemine zarar verir.
PCOS Belirtileri
Polikistik over sendromu, farklı kadınlarda farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Yalova ve çevresinde yaşayan kadınlarda en sık görülen bulgular şunlardır:
-
Adet düzensizliği veya hiç adet görememe
-
Tüylenme artışı (özellikle yüz, çene ve karın bölgesinde)
-
Akne ve yağlı cilt
-
Saç dökülmesi (erkek tipi kellik)
-
Kilo artışı ve karın çevresinde yağlanma
-
Gebe kalmada zorluk
-
İnsülin direncine bağlı tatlı isteği ve halsizlik
-
Depresyon, anksiyete ve özgüven kaybı
Bu belirtiler bazen ergenlikten itibaren başlarken, bazen doğum sonrası veya kilo artışından sonra belirginleşir.
PCOS Tanısı Nasıl Konur?
Tanı koymak için hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri ve ultrasonografi sonuçları birlikte değerlendirilir.
Rotterdam Kriterleri
PCOS tanısı için üç kriterden en az ikisinin bulunması gerekir:
-
Adet düzensizliği veya yumurtlama bozukluğu
-
Klinik ya da laboratuvar olarak tespit edilmiş androjen fazlalığı
-
Ultrasonografide polikistik over görünümü (12 veya daha fazla küçük folikül ve artmış over hacmi)
Tiroid bozuklukları, prolaktin yüksekliği veya Cushing sendromu gibi benzer hastalıklar dışlanmalıdır.
Laboratuvar Testleri
Hormon profili (LH, FSH, total testosteron, DHEAS, androstenedion) değerlendirilir. İnsülin direncini ölçmek için OGTT veya HOMA-IR testi yapılır. Ayrıca kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri metabolik riskleri ortaya koyar.
Ultrasonografi
Transvajinal veya pelvik ultrason ile yumurtalık yapısı incelenir. Çok sayıda küçük folikülün varlığı PCOS lehine bulgudur, ancak tek başına tanı koydurmaz.
PCOS Tedavisi
Polikistik Over Sendromu’nun tedavisi bireye özel olarak planlanır. Amaç adet düzenini sağlamak, yumurtlamayı başlatmak, insülin direncini azaltmak ve tüylenme ile akneyi kontrol altına almaktır.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Tedavinin en önemli basamağı yaşam tarzı değişikliğidir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve kilo kontrolü PCOS’un seyrini olumlu etkiler. Vücut ağırlığının %5-10 oranında azaltılması bile yumurtlamayı yeniden başlatabilir. Düşük glisemik indeksli diyet, sebze ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş önerilir.
Hormon Tedavileri
Doğum kontrol hapları adet düzenini sağlar, androjen seviyesini düşürür ve rahim iç tabakasını korur.
Antiandrojen İlaçlar
Spironolakton gibi antiandrojen ilaçlar tüylenme ve akne tedavisinde etkilidir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda kullanılmaz.
İnsülin Direncine Yönelik Tedavi
Metformin, PCOS tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir ilaçtır. İnsülin duyarlılığını artırır, kilo kontrolünü kolaylaştırır ve yumurtlamayı destekler.
Gebelik Planlayan Kadınlarda Tedavi
Yumurtlamayı uyarmak için klomifen sitrat veya letrozol kullanılır. Letrozol, son yıllarda daha yüksek gebelik oranlarıyla öne çıkmıştır. Gerekirse gonadotropin tedavisi veya laparoskopik cerrahi uygulanabilir.
PCOS’un Uzun Dönem Riskleri
Tedavi edilmeyen PCOS, uzun vadede tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması ve endometrium kanseri riskini artırabilir. Ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik etkiler de görülebilir. Yalova’daki kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırmaları, kilo takibini sürdürmeleri ve metabolik testlerini ihmal etmemeleri gerekir.
Sonuç
Polikistik Over Sendromu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Yalova’da yaşayan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları, hormon testlerini takip etmeleri ve yaşam tarzı düzenlemelerine dikkat etmeleri gerekir. Sağlıklı beslenme, egzersiz ve stres yönetimiyle semptomlar hafifletilebilir, doğurganlık korunabilir.
Bilgi ve randevu için: 0541 998 34 34
YALOVA / TÜRKİYE
Şunlar da ilginizi çekebilir https://www.sezgindursun.com/istanbul-kisirlik-tedavisi/